نبوت - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٦
خودتان را آزمایشی بکنید " « فأتوا بسوره من مثله »" سورهای مانند آن بیاورید . کلمه " من مثله " را دو جور تعبیر کردهاند : یکی اینکه گفتهاند " من مثله " یعنی مانند قرآن ، و بعضی گفتهاند که این اشاره به این جهت است که از کسی بیاورید که او هم مثل این پیغمبر باشد یعنی از یک فرد امی ، فردی مانند او که هیچ سابقه درس و تحصیل و فرهنگ و مدرسه ندارد . اینجا هم همان جملهها با تعبیرات دیگری [ آمده است ] ، آنجا داشت : " « و ادعوا من استطعتم من دون الله »" ، اینجا میفرماید : " « و ادعوا شهدائکم من دون الله » " گواهان و شاهدان خودتان را ، هرکسی که میخواهید ، بیاورید . شاهد را شاهد میگویند به اعتبار اینکه او را دعوت میکنند که حقیقت مطلب را او بیاید بیان کند از باب اینکه افراد دیگری را که قهرمان شناخته میشوند بیاورند تا عمل آنها گواهی بدهد . باز هم اینجا قید میکند : " « ان کنتم صادقین »" اگر راست میگویید ، یعنی ما که میدانیم شما دروغ میگویید در این ادعای خودتان ، یعنی ادعاتان هم ادعای حقیقی و از روی حقیقت نیست . تا اینجا ما دو مطلب در ماهیت ادعای قرآن روشن کردیم : یکی اینکه قرآن برای خودش ادعای معجز بودن کرده است و دیگر اینکه این ادعای معجز بودن به این نیست که تمام قرآن معجزه است ، بعض قرآن هم معجزه است ، و لهذا در یک جا فرموده ده سوره بیاورید ، یک جا همان را هم تخفیف داده و فرموده یک سوره بیاورید کافی است . پس قرآن یک سوره را هم معجزه میداند . اعجاز قرآن در چه قسمتی است ؟ آیا اعجاز قرآن در یک قسمت بالخصوص است یا در قسمتهای متعدد است ؟ از خود قرآن چه استنباط میشود ؟ قرآن تصریح نمیکند که وجه اعجاز فلان وجه بالخصوص است چون واقعا نمیخواهد وجود اعجاز را محدود به یک حد خاصی کند و بلکه در آیات متعدد ، در هر قسمتی به یک جنبه بالخصوص اشاره میکند به عنوان یک اعجاز ، که اینها را برایتان عرض میکنم ، بعد درباره هر یک به طور کلی صحبت میکنیم .
فصاحت و بلاغت
یکی از وجوه اعجاز که از قدیم الایام مورد توجه قرار گرفته و فوقالعاده مورد توجه بوده است جنبه لفظی و جنبه ظاهری قرآن است که جنبه فصاحت و بلاغت