نبوت - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٠
است که در انسان این نیت و این علم و این اراده پیدا میشود ، این اراده
در وجود انسان طلوع میکند . اراده که پیدا شد میشود .
بعد ایشان برای این مطلب شواهدی از اخبار و احادیث نقل میکنند که
شواهد زیاد است ( در همین کلمات امروزیها هم من میبینم که برگشت
حرفشان به همین حرف است ) . از جمله حدیث معروفی است که ایرانشهر هم
در کتاب خودش آن را آورده است که : " " « ذکر عند النبی صلی الله
علیه و اله ان عیسی بن مریم کان یمشی علی الماء » " به حضرت رسول عرض
کردند حضرت عیسی روی آب راه میرفت و غرق نمیشد . پیغمبر فرمود : "
« لو زاد یقینه لمشی علی الهواء »" [١] اگر یقینش بیشتر میبود روی هوا
هم پرواز میکرد .
امام صادق در حدیث معروفی میفرماید : " « ما ضعف بدن عما قویت علیه
النیه » " [٢] یعنی بر هر چیزی که نیت انسان قوت و نیرو بگیرد بدن
ناتوانی ندارد ، یعنی خیال نکنید که یک چیزی را انسان قدرت نیت پیدا
کند بعد بگویید بدن نمی تواند انجام بدهند ، هر چه را که انسان نیت و
اراده کند - به شرط اینکه اراده باشد - بدن توانایی انجام آن را دارد .
حدیث معروفی است که فقها آن را توجیه فقهی میکنند که البته آن توجیه
فقهی هم درست است ولی ایشان از آن یک مفهوم دیگری هم استفاده کردهاند
( از احادیث متواتر است که شیعه و سنی روایت کردهاند ) و آن این است
که پیغمبر اکرم فرمود : " « انما الاعمال بالنیات » " [٣] یعنی عمل
به نیت بستگی دارد . از نظر فقهی معنایش این است که خوبی و بدی عمل
تابع خوبی و بدی نیست است ، اگر نیت انسان خوب باشد عملش خوب است
، اگر نیت بد باشد عملش بد است . ایشان میخواهند این مفهوم را استفاده
کنند که عمل انسان واقعا از هر جهت بستگی دارد به نیت ، یعنی هر کاری
که انسان نیت آن کار را داشته باشد توانایی آن کار را هم دارد .
این خلاصهای است از بحثی که آقای طباطبایی کردهاند که در این بحث
ایشان مدعی شدهاند که انصرافهای موقت از خارج موجب پیدایش حالت موقت
نفسانی
[١] بحار ، ج / ٧٠ ص . ١٧٩ [٢] امالی صدوق ، ص . ٢٩٣ [٣] وسائل ، ج / ١ ص [٨]