نبوت - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠١
یک معنی باب " افعال " آشکار کردن است . ولی این کلمه یک نارسایی دارد و آن این است که هر آیتی آشکار کننده ناتوانی دیگران هست یعنی دیگران در مقابل آن ناتوان هستند اما هر چیزی که دیگران در مقابل آن ناتوان باشند معجزه اصطلاحی یا به اصطلاح قرآن آیت نیست ، چطور ؟ این را من به صورت ایراد ذکر میکنم . و بعضی اشخاص میگویند ما قبول میکنیم که پیغمبران معجزه آوردهاند و از آن جمله خود قرآن . شما میگویید قرآن معجزه است به دلیل اینکه کسی مثل آن را نیاورده است . میگوید در هر رشته علمی یا ذوقی و صنعتی بشر بالاخره یک نفر هست که حد اعلی است که دیگران مثل [ اثر ] او را نمیتوانند بیاورند . آیا این دلیل شد ، معجزه است ؟ شما در تمام شاهکارهای بشری مثلا ادبی یا صنعتی ، پیدا خواهید کرد شاهکاری را که دیگران هر چه تلاش کردهاند نتوانستهاند مثل آن را بیاورند . مثلا میگویند در حماسه ، هزار سال است که شاهنامه فردوسی به وجود آمده است و بعد از آن خیلی افراد دیگر خواستهاند شعر حماسی بگویند ولی نتوانستهاند مثل او بیاورند . واقعا همه شعرای فارسی زبان دیگر از هزار سال پیش تا امروز ناتوان بودهاند که مثل فردوسی حماسه بگویند . همانطوری که غزل حافظ هم خودش یک شاهکار است و از زمان حافظ تا حالا کسی نتوانسته است برابری کند با حافظ . سعدی در تیپ خودش ، مولوی هم در تیپ خودش . آیا ما اینها را باید معجزه به آن معنایی که قرآن میگوید تلقی کنیم چون کسی مثل مولوی یا دیگری نیاورده است ؟ نه . بالاخره در افراد بشر [ از هر نظر یک حد اعلی هست ] ، مثل اینکه مردم از نظر بلندی و کوتاهی قد با همدیگر فرق دارند ولی بالاخره یک نفر هست که از همه بلندتر است . مردم از نظر زور بازو با همدیگر فرق دارند ولی بالاخره یک نفر هست که دارای حد اعلای زور بازوست . مردم از نظر نبوغ در قدرت فکر و استدلال با همدیگر تفاوت دارند ولی بالاخره یک نفر هست که حد اعلی است . پس آیا حد اعلی بودن ، در حد اعلی قرار گرفتن که نتیجهاش ناتوان بودن دیگران است از آوردن به مثل آن ، معجزه اصطلاحی شماست یا نه ؟ از همین جا معلوم میشود این کلمه نارساست ، ما هم تابع این کلمه نیستیم . نه ، معجزه به آن معنایی که اصطلاح متکلمین است ( به آن معنا که قرآن آورده ، ما به لفظ معجزه کار نداریم ، آیت ) این است که آن کار نشان بدهد که کار غیر بشری است نه اینکه حد اعلایی است که بشر انجام میدهد و دیگران فقط نمیتوانند . اصلا باید نشان بدهد این جهت را که از مرز قدرت بشری خارج است . پس خیلی تفاوت است میان کاری که بشر آن