پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٧ - مدح و تمجيد پروردگار

در هشتمين توصيف، سخن از «بصير» بودن خداوند است كه از جهاتى به سميع بودن او شباهت دارد، مى‌فرمايد: «هر بيننده‌اى غير او، از ديدن رنگ‌هاى ضعيف و اجسام بسيار كوچك، ناتوان است». (و كلّ بصير غيره يعمى عن خفّى الألوان و لطيف الأجسام) بينايى در ما و جانداران ديگر، از طريق چشم است و آن، دستگاه بسيار ظريف و پيچيده‌اى است كه از طبقات مختلفى تشكيل يافته و هر يك از آنها وظيفه خاصّى به عهده دارد و هنگامى كه دست به دست هم دهند، تصوير كوچك و روشنى را همانند يك دوربين عكّاسى دقيق، روى «شبكيّه» چشم منعكس مى‌كند و اعصاب بسيار حسّاس «شبكيّه» تصوير را از آنجا به مغز منتقل مى‌كند، ولى به هر حال توانايى تصوير براى چشم از صحنه‌هاى مختلف محدود است و دانشمندان مى‌گويند: «انسان اشيايى را مى‌بيند كه امواج ارتعاشات نور برخاسته از آن، در هر ثانيه بين ٤٥٨ هزار ميليارد تا ٧٢٧ هزار ميليارد باشد و كمتر و بيشتر از آن، هر چه در فضا از امواج و ارتعاشات نورى است، براى ما قابل رؤيت نمى‌باشد.» جاندارانى وجود دارند كه قدرت بينايى آنها از ما بسيار بيشتر است، از جمله آنها پرندگان شكارى هستند كه از فاصله بسيار دور، اشياى بسيار كوچك را از روى زمين مى‌بيند ولى باز قدرت بينايى آنها محدود است.

اشياى كوچك تا حدّ معيّنى با چشم ديده خواهد شد و از آن كوچكتر را مى‌توان با ميكروسكوپ‌هاى معمولى ديد و باز از آن كوچكتر را با ميكروسكوپ‌هاى الكترونيكى- كه اشيا را بسيار بزرگتر مى‌كند- مى‌توان ديد، ولى فراتر از آن، اشيايى وجود دارد كه با آنها هم قابل رؤيت نيست.

اضافه بر اين، هر قدر نور كمتر مى‌شود، قدرت ديد كمتر مى‌شود تا آنجا كه در تاريكى شديد، هيچ چيز قابل مشاهده نيست. ممكن است چشم بعضى از جانداران در تاريكى، بسيار بهتر از انسان ببيند و ممكن است دوربين‌هاى مخصوصى كه از