پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١١ - زاد و توشه برگيريد!

كند، براى سراى ابدى برگيرد.» (و ليمهّد لنفسه و قدمه، و ليتزوّد من دار ظعنه لدار إقامته).

در واقع، در جمله‌هاى نخست، سخن از اصل تلاش و عمل است و در دو جمله اخير، مسير و جهت آن را تعيين مى‌كند.

قابل توجّه اينكه: تعبير به‌ (أيّام مهله) (در ايّامى كه انسان مهلت دارد) تعبير سربسته‌اى است كه سه جمله بعد، تفسيرش مى‌كند، در جمله نخست‌ (قبل إرهاق أجله) اشاره به اصل نعمت زندگى و عمر شده است و در جمله دوم‌ (و في فراغه ..) اشاره به نعمت فراغت، در برابر گرفتارى كسب و كار و همسر و فرزندان، و در جمله سوم‌ (و في متنفّسه ...) به نعمت سلامتى، و نداشتن شدايد و تنگناها و دشواريهاى گلوگير، اشاره شده است.

جمله‌ (و ليمهّد ...) اشاره به آماده ساختن سراى آخرت است، در حالى كه جمله‌ (و ليتزوّد) اشاره به برگرفتن زاد و توشه مى‌باشد، همان گونه كه انسان در اين دنيا، نخست به تهيّه خانه و وسايل زندگى مى‌پردازد (و به هنگام سفر، مركب تهيّه مى‌كند) آنگاه سراغ زاد و توشه مى‌رود.

سپس در ادامه اين سخن امام عليه السّلام هشدار سومى به همه مردم مى‌دهد و مى‌فرمايد: «اى مردم! خدا را، خدا را، در نظر آريد! در آنچه حفظ آن را درباره كتاب خود از شما خواسته است و حقوقى را كه نزد شما به وديعت گذارده، حفظ كنيد.» (فاللّه اللّه أيّها النّاس، فيما استحفظكم من كتابه، و استودعكم من حقوقه).

روشن است كه منظور از اين كتاب، قرآن مجيد است كه مردم موظّف به حفظ آن و احكام آنند و منظور از حقوقى كه به وديعت نزد بندگانش گذارده، احكام و