پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢١ - خطبه در يك نگاه

نهج البلاغه را به اعجاب واداشته و سرمست از شراب طهور خود ساخته است، مى‌فرمايد: «آن كس كه با دنيا بنگرد، به او بصيرت و بينايى مى‌بخشد و آن كس كه به دنيا بنگرد، نابينايش مى‌سازد!» (من أبصر بها بصّرته، و من أبصر إليها أعمته).

يعنى آن كس كه دنيا را، وسيله نيل به كمال و ابزارى براى وصول به آخرت و سببى از اسباب تكامل قرار دهد، حجاب‌ها از برابر ديدگان او، كنار خواهد رفت و حقايق جهان را آن چنان كه هست در مى‌يابد، ولى آن كس كه دنيا را به عنوان هدف بشناسد و نظر او نسبت به آن نظر استقلالى باشد، نه به عنوان وسيله و ابزار، چنان حجابى بر چشم دل او مى‌افتد كه از ديدن حقايق محروم مى‌شود، عاشق دنيا و زرق و برق آن مى‌شود و دلباخته و دلداده عالم مادّه مى‌گردد و هر چه را جز آن است، به فراموشى مى‌سپارد.

در واقع خداپرستان راستين و دنياپرستان حريص، تفاوتشان در همين است كه يكى دنيا را به عنوان مقدّمه‌اى براى آخرت مى‌خواهد و ديگرى دنيا را به عنوان هدف نهايى و غايت مطلوب! دنيا، يعنى: «مجموعه مواهب مادّى» همچون خورشيد عالمتاب است كه اگر به آن نگاه كنى، نابينا مى‌شوى و اگر با آن بنگرى همه چيز را در پرتو نور آن، مشاهده خواهى كرد.

تفسيرهاى ديگرى نيز براى اين جمله ذكر شده است، نخست اين كه: منظور از جمله اوّل اين است كه: «دنيا را با آن همه آيات الهى و نشانه‌هاى ربّانى نگاه كنيم.» كه هر چه از اين ديدگاه بيشتر به آن بنگريم، بصيرت ما افزون مى‌شود. و منظور از جمله دوم آن است كه: «تنها چشم به مواهب مادّى از بعد مادّيش بدوزيم.» كه سبب محروميت ما از معرفةاللّه و قرب پروردگار خواهد شد.

ديگر اين كه: منظور از جمله «أبصربها» نگاه كردن به عيوب دنيا و ناپايدارى آن و درس‌هاى عبرتى كه در آن نهفته است، مى‌باشد، به يقين چنين نگاهى سبب‌