استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٩ - موجبات ضمان

رعايت نشده، چه كسى مسئول فوت نامبرده است؟

ب) آيا مباشرت آزادانه متوفّى مؤثّر در موضوع هست؟

جواب: در صورتى كه دستگاه او معيوب و خطرناك بوده، و او خبر نداده، مسئول، صاحب مؤسّسه است. و اگر اين امر بر اثر ناآگاهى كمك راننده حاصل شده، مسئول خود اوست.

سؤال ١١٤٩- مسئول برگزارى اردوى دانش‌آموزى، اسلحه كلاشينكف خود را بدون خشاب و فشنگ در اختيار ديگر اعضا قرار مى‌داده است. در همين اثنا كه اسلحه دست يكى از اعضا بوده، وى متأسفانه بدون اطّلاع مسئول اردو يك فشنگ جنگى كه از قبل همراه خود داشته را داخل اسلحه به نحوى جاى مى‌دهد كه اسلحه آماده شليك مى‌گردد. بناگاه ترقّه‌اى صوتى در كنار مسئول برگزارى اردو منفجر مى‌گردد، ايشان جهت برقرارى نظم اسلحه را از دست فرد مزبور گرفته، خشابى را كه نزد خود داشته به روى اسلحه سوار كرده، اسلحه را از ضامن خارج نموده، لكن هنوز مسلّح نكرده، كه اشتباهاً دست وى به روى ماشه رفته و موجب شليك و اصابت گلوله به يك نوجوان بسيجى مى‌گردد. على‌رغم سعى و تلاش تيم پزشكى، مصدوم فوت مى‌نمايد. با توجّه به توضيحات بالا چه كسى ضامن است؟

جواب: ظاهر اين است كه هر دو مشتركاً در برابر ديه ضامن هستند، و براى تعيين مقدار مسئوليّت هر كدام بايد نظر كارشناسان متعهّد را بدست آورند. و در صورت شك، احتياط آن است كه اين دو نفر با هم مصالحه كنند، و در هر حال اين قتل جزء قتل خطا نيست؛ بلكه شبه عمد است.

سؤال ١١٥٠- بند دوّم چهار انگشت كارگر سنگ‌برى با دستگاهى به نام قلّه‌بُر بريده مى‌شود. توضيح اين كه: چون تمييز كردن زنجير قله بر، نياز به دو نفر دارد. يكى پشت دستگاه دكمه را مى‌زند تا زنجير قلّه بر بالا و پايين بيايد، و ديگرى زنجير را تميز و پاك مى‌كند. اين شخص نيز يكى را به عنوان همكار دعوت مى‌كند، و شخص مددجو فقط به عنوان آن كه كمك كرده باشد طبق دستور داعى (شخصى كه انگشتانش بريده شده) دكمه دستگاه را مى‌زند، و آن اتّفاق مى‌افتد. آيا ديه‌اى تعلّق‌