استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٨ - موجبات ضمان

سؤال ١١٤٧- فردى مقدارى شراب با درصد بيش از حدّ متعارف الكل، به سه نفر فروخته است. يكى از خريداران بعد از مصرف فوت، ديگرى نابينا، و سوّمى فلج شده است. در مورد ميزان جرم، و مسئوليّت فروشنده اين سؤالات مطرح است:

الف) در صورت اطّلاع فروشنده از ميزان بالاى الكل موجود در شراب، آيا جنايت عمدى است؟

ب) در صورت عدم اطّلاع از مطلب فوق، تكليف چه مى‌باشد؟

ج) آيا علم و جهل مصرف‌كننده به بالا بودن ميزان الكل تاثيرى دارد؟

د) آيا علم مصرف‌كننده به حرمت شرب خمر و بطلان معامله، تأثيرى در حكم دارد؟

جواب الف تا دال: در صورتى كه گيرنده شراب، آگاه از بالا بودن درصد الكل و عوارض ناشى از آن بوده كسى مسئول قتل او نيست. و اگر آگاه نبوده، ولى فروشنده آگاه به اين مسائل بوده، و مى‌دانسته كه اين امر غالباً منشأ قتل يا نقص اعضا مى‌شود، مصداق جنايت عمدى است. و اگر با خبر نبوده، او مسئول نيست.

ولى اگر سازنده آگاه بوده، يا سهل انگارى كرده، او مسئول است. و اگر هيچ كدام آگاه نبوده و سهل انگارى نكرده‌اند، و تصادفاً اين مسأله پيش آمده، هيچ كدام مسئول نيستند. دانستن و ندانستن حكم اين مسأله، تأثيرى ندارد، ولى در مسأله حدّ شراب و مجازات آن مؤثّر است، و به يقين اين معاملات باطل و حرام است.

سؤال ١١٤٨- راننده‌اى به اتّفاق شاگردش جهت شستشوى كاميون خود به يك واحد شستشوى وسايل نقليّه (كارواش) كه فاقد پروانه كار و نكات ايمنى لازم بوده، (به دليل عيب فنّى دستگاه پمپ‌آب، و مجهّز نبودن به سيم اتّصال زمينى و فاقد استاندارد) مراجعه مى‌نمايد. متصدّى آن واحد به دليل مشغله كارى از پذيرش شستشو خوددارى، ولى با اصرار آنها شستشوى كاميون را به خود آنها واگذار مى‌كند. در حين انجام كار، كمك راننده دچار برق گرفتگى شده و فوت مى‌نمايد.

لطفاً بفرماييد:

الف) با توجّه به اين كه واحد فوق فاقد پروانه بوده، و مسائل ايمنى در آن‌