دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٣
مى كنى ؟ بگو : مطالعه و قليان ، كدام يك تقدم دارند ؟» .
٣ . مبالغه در بيان فضيلت دانش
برخى از احاديث اين فصل ، در مقام بيان فضيلت دانش و ترجيح آن بر عبادت ، مطالبى را مطرح كرده اند كه مبالغه آميز به نظر مى آيد و پذيرفتن آنها بدون توضيحات لازم ، مشكل است . براى مثال ، اين كه جلوس دانشجو در برابر دانشمند ، ثواب شصت شهيد دارد و يا اين كه حضور در مجلس دانشمند از هزار غزوه مستحب و . . . فضيلتش بيشتر است . هر چند اين احاديث ، از جهت سند ، اعتبار لازم را براى اثبات اين فضائل ندارند ، ليكن رد كردن آنها نيز با توجّه به حديث ذيل ، آسان نيست : خَيرُ الدُّنيا والآخِرَةِ مَعَ العِلمِ ، وشَرُّ الدُّنيا والآخِرَةِ مَعَ الجَهلِ؛ [١] خير دنيا و آخرت با دانش و بدى دنيا و آخرت با نابخردى است . در واقع ، اين احاديث از انواع تأكيد براى تشويق مردم به كسب دانش استفاده كرده اند ، تا كسى كه براى بالا بردن سطح آگاهى هاى خود ، نياز به تعلّم و حضور در مجلس عالم دارد ، به هيچ بهانه اى مجلس علمى و تحصيل دانش را ترك نكند ، حتّى به بهانه حج و جهاد مستحب .
[١] ر . ك : ج ٢ ص ٢٧٤ ح ١٣٠٨ .