٢٤٣٨.المعجم الأوسط ـ به نقل از عبد اللّه بن مسعود ـ: مردى به خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت : مرا سفارش كن . فرمود : «قيل و قال و فراوانى سؤال و تباه كردن مال را وا گذار» .

٢٤٣٩.امام على عليه السلام : فراوانى پرسش ، ملال مى آورد .

٢٤٤٠.امام كاظم عليه السلام : خداوند عز و جل از قيل و قال و تباه كردن مال و فراوانى سؤال ، نفرت دارد .

ر . ك : ص ١٦٣ ح ٢٤٢١ و ٤٥٥ ح ٣١٤٠ ـ ٣١٤١ .

توضيحى درباره نكوهش بسيار پرسيدن

ممكن است خواننده اى بپرسد كه: در حديث شماره ٢٣٨٤ ، امام على عليه السلام توصيه به بسيار سؤال كردن كرد و فرمود : «دانش به دست نمى آيد ، جز با پنج چيز : نخستين آنها بسيار سؤال كردن است ...» . اين با احاديثى كه در مذمّت كثرت سؤال است ، چگونه جمع مى شود؟ در پاسخ مى گوييم : نيكويى زياد پرسيدن ، مشروط است به اين كه زيان بخش و يا براى درمانده كردن نباشد ؛ بلكه از آن، فايده اى حاصل آيد . از اين رو ، پرسش ، در صورتى كه يكى از شرط ها را نداشته باشد ، زشت و كثرت آن ، زشت تر خواهد بود . از اين جا مى توان نتيجه گرفت احاديثى كه جوينده دانش را به پرسش ترغيب مى كند ، ناظر به پرسش هايى است كه واجد شرايط سه گانه باشد و رواياتى كه از پرسش يا فراوانى پرسش باز مى دارد ، ناظر به پرسش هايى است كه فاقد اين شرط ها هستند و هيچ سودى در آنها نيست، همچنان كه علاّمه مجلسى در مرآة العقول به آن اشاره كرده است .

ر . ك : مرآة العقول : ج ١ ص ٢٠٤ ، مُنية المريد : ص ٢٥٧ (وظايف شاگرد / دوباره سؤال نكردنِ آنچه مى آموزد) .