دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٥

٢٠٨٢.الفردوس ـ به نقل از ابن عبّاس ، درباره آيه شريف: «و ه: ... پسركم! اگر ميان تو و دانش دريايى از آتش باشد كه تو را بسوزاند و دريايى از آب باشد كه تو را غرق كند ، از ميان آن دو بگذر تا دانش بيندوزى و بياموزى كه فراگيرى دانش ، راهنماى آدمى و عزّت انسان و چراغ ايمان و [مايه ]استوارى دين و خشنودى [خداى ]رحمان است .

٢٠٨٣.امام زين العابدين عليه السلام : اگر مردم مى دانستند كه در جستجوى دانش چه چيزى [ نهفته ]است ، بى گمان ، در پى آن مى رفتند؛ حتّى اگر خون مى دادند و در اعماق دريا فرو مى رفتند . خداى ـ تبارك و تعالى ـ به دانيال وحى كرد : «منفورترينِ بندگانم نزد من ، نادانى است كه حق اهل علم را سبك بشمارد و پيروى از ايشان را رها كند و محبوب ترينِ بندگانم نزد من ، پرهيزگارى است كه جوياى پاداش فراوان ، همراه دانايان ، پيرو بردباران و پذيرشگر حكيمان است» .

٢٠٨٤.امام صادق عليه السلام : دانش را بجوييد ، هرچند در ژرفاى دريا فرو رويد و خونتان بريزد .

٢٠٨٥.امام صادق عليه السلام : جستجوى دانش در هر حال ، واجب است .

ز گهواره تا گور ، دانش بجو

اين جمله معروف و منسوب به پيامبر خداست كه فرمود : اُطلبوا العلم من المهد إلى اللحد . [١] از گهواره تا گور ، دانش بجوييد . در آداب المتعلّمين و نيز الوافى، اين مضمون بدين شكل آمده است : گفته شده است : وقت طلب علم ، از گهواره تا گور است . [٢] [٣] در پاورقى آداب المتعلّمين و تفسير القمّى نيز آمده است : در روايتى معروف آمده است كه : «از گهواره تا گور ، دانش بجوييد» . [٤] فردوسى، شاعر نامى پارسى زبان نيز اين كلام را چنين به شعر درآورده است : ٠ چنين گفت پيغمبر راستگو زگهواره تا گور ، دانش بجو. ٠ با همه تلاشى كه براى يافتن اين سخن در جوامع روايى صورت گرفت ، چنين مضمونى يافت نشد . مبالغه اى كه در اين سخن آمده ، به شعر ، بيشتر شباهت دارد تا به سخن پيامبر خدا . محققان محترم آداب المتعلّمين و تفسير القمّى بدون تحقيق، اين كلام را «حديث» ناميده اند.