دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٨٩
٤ / ٤
سكوتآداب پاسخ دادن
٢٦٧٨.امام على عليه السلام : بسى سخن كه پاسخش خاموشى است .
٢٦٧٩.امام على عليه السلام : برخى سكوت ها از پاسخ دادن رساترند .
٢٦٨٠.امام على عليه السلام ـ در سفارش به پسرش امام حسين عليه السلام ـ: آفرين ! آفرين بر دانشمندى كه در كارش جدّيت كند و از شبيخون مرگ بترسد ، پس آماده كند و فراهم آورد . اگر پرسيده شود ، خيرخواهى كند و اگر رهايش كنند ، خاموش ماند . سخنش درست و خاموشى اش بى آن كه از ناتوانى باشد ، خود ، گونه اى پاسخ است .
٢٦٨١.امام على عليه السلام : پاسخ ندادن به نادان ، رساترين پاسخ به اوست .
٢٦٨٢.امام على عليه السلام : چون در برابر نادانْ بردبارى نمودى ، او را پاسخى گشاده (مُفصّل) داده اى .
٢٦٨٣.مصباح الشريعة ـ در آنچه به امام صادق عليه السلام نسبت داده است: با روى گرداندن و پاسخ ندادن با نادان روبه رو شو ، تا مردم ياورت شوند؛ زيرا هركس به نادان پاسخ دهد ، گويى هيزم بر آتش مى نهد .
٢٦٨٤.عيون أخبار الرضا عليه السلام ـ به نقل از موسى بن محمّد محاربى از مردى كه نامش: از امام رضا عليه السلام نقل شده كه مأمون به ايشان گفت : بهترين شعرى را كه درباره سكوت در برابر نادان و نكوهش نكردن دوست مى دانى ، برايم بخوان . امام عليه السلام فرمود : {٠«دوستم مرا تنها مى گذارد و دور مى شود/ ولى من براى آن ، علّت هايى را در نظر مى آورم .٠} {٠و چنين مى بينم كه اگر سرزنشش كنم ، وى را برانگيخته باشم/ پس سرزنش نكردنش را خود ، سرزنشى مى بينم . ٠} {٠و هرگاه گرفتار نادانى زورگو مى گردم/ كه كارى ناشدنى را درست مى پندارد . ٠} {٠در برابر او سكوت اختيار مى كنم كه بسا/ خاموش ماندن از پاسخ ، خود ، پاسخ است» . ٠} مأمون گفت : اين [شعر] چه زيبا بود . چه كسى آن را سروده است؟ فرمود : «از برخى جوانان ماست» .