فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣١٣ - پايهگذار دولت فاطمى مصر

استقرار يافت، معز، يكى از ياران خود را به نام «يوسف بن زيرى صنهاجى» در مغرب، جانشين خود ساخت و به سوى مصر شتافت و تصميم گرفت در شهرى كه جوهر براى او بنا كرده بود يعنى «قاهره» بماند. در اين هنگام دستور داد كه به سراسر مصر ابلاغ كنند كه بهترين مردم پس از پيامبر، اميرمؤمنان على بن أبى طالب است و روز عيد غدير را عيد رسمى اعلام كرد و خودش نماز عيد فطر را امامت كند. و در قصرش بر تخت طلايى مى نشست. و دستور داد نام خودش و پدرش را در خطبه ها بخوانند. او نخستين خليفه از سلسله فاطميان مصر است. در دوران او، در مكه، فرمانرواى آنجا «حسن بن جعفر حسنى» دستور داد در خطبه هاى جمعه نام معزالدين را به عنوان خليفه ببرند و او نيز توليت حرم را براى حسن بن جعفر به رسميت شناخت. همچنين در اين دوره قرامطه به مصر حمله كردند ولى معز با ارسال سپاهيانى آنها را شكست داد. وى پس از ورود به قاهره دو سال و هفت ماه و ده روز خلافت كرد، و به هنگام درگذشتش ٤٥ سال داشت و در مجموع بيست و سه سال در مغرب و مصر در أريكه قدرت بود.

معز را فردى دانشمند و فرهيخته و بخشنده و خوش رفتار و داراى انصاف با مردم معرفى كرده اند وى به نجوم بسيار علاقه داشت.[١]

دوران معزّ يكى از دوره هاى طلايى اسماعيليه و نيز دوران رشد و گسترش علوم است. معز به پيشبرد علوم و فرهنگ بسيار اهتمام داشت و به دستور او دانشگاه الازهر را كه با مسجد و مدرسه توأم بود بنا كردند و آن را يك مركز علمى نيرومند ساخت، كه از سراسر جهان براى تحصيل به آنجا مى آمدند. او علما را بسيار تشويق مى كرد و بودجه هاى سنگينى براى نشر و گسترش علوم