عشق بر دلهاى آگه مى‌زند چون دم از انّى انا اللَّه مى‌زند
آگهىِ عشق، در بى‌آگهى‌ست در دلى سر بر زند كز خود تهى ست‌
وحدت مطلق از آن عشق بسيط گوهر احمد گزيد و شد محيط
آن احد شد در تجلى و ظهور شخص احمد، اين بود: اللَّهُ نور
صادر اول بود بى واسطه گاه مبدأ خوانيش گه رابطه‌
دست قدرت اوست كآمد ز آستين آشكارا بهر خلق ماء و طين‌
يك هزارش نام باشد از نخست تو، به هر نامش كه خوانى آنِ توست‌
آفتاب است آن شهنشه مستقر در ده و دو برج يزدانى اثر
خير محض و محض خيرات آن رسول كز شناساييش مانند اين عقول‌
***
چون به ميدان شد على بن الحسين آشكارا شد شه بدر و حنين‌
با جمال احمدى آن كامكار گشت در ميدان به لشكر آشكار
مهر رويش شد فروزان از تُتُق نور پاش آمد به سُكّان افق‌
ساخت گلشن عكس رويش خاك را كرد روشن تابشش افلاك را
روى او: سرمايه شمس ضحى موى او: پيرايه ليل سجى‌
آن مشعشع نور پاك ايزدى بر روان تيره دلها مى‌زدى‌
دشمنان دين حق ماتش شدند واله اندر نفى و اثباتش شدند
عارف سالك چنين ره طى كند جز به كوى دوست منزل كى كند؟
اى حسين اى آبروى خاكيان اى پناه و ملجأ افلاكيان‌
اى نخستين جلوه سلطان عشق اى ربوده گوى با چوگان عشق‌
از تو بر پا قبله اسلام ماند هم ز تو از دين ايزد نام ماند
بنده، (عنقاى) حزين رو سياه بر در فيض تو دارد تكيه گاه‌
از عنايت همّتش همراه ساز جايگاه او در آن درگاه ساز «١»
٤٤. اميرى فراهانى‌
(١٢٧٧- ١٣٣٦)
زندگينامه‌
نامش محمدصادق ملقب به اديب الممالك، متخلص به «اميرى» است كه به سال ١٢٧٧ ه. ق در گازران از توابع فراهان به دنيا آمده است. وى در اوان شاعرى «پروانه» تخلص مى‌كرد، ولى بعدها كه به امير الشّعرايى برگزيده شد، تخلص «اميرى» را براى خود انتخاب كرد.
وى از قصيده‌سرايان طراز اول نيمه اوّل سده چهاردهم هجرى است و در سرودن شعر در انواع قالبهاى سنتى توانا و شهره بوده است. او در لغت فارسى و تازى دستى به تمام داشته و از فنون ادبى، حكمت، رياضى و نجوم بهره كافى برده و با زبان‌هاى روسى و تركى و فرانسه و انگليسى آشنا بوده است.
ديوان اشعار او كه حدود ٠٠٠، ٢٢ بيت است سرشار از مسائل سياسى و اجتماعى و تاريخى زمانه اوست و او را بايد از شاعران آگاه به مسائل روز به شمار آورد، چرا كه اغلب اشعارش آيينه آلام و مصايب اجتماعى و فرهنگى روزگار اوست.
اديب الممالك فراهانى در سال ١٣١٦ به نشر روزنامه ادب در تبريز همت گماشت و سپس آن را به سال ١٣٢٠ در مشهد منتشر كرد. ضميمه فارسى روزنامه ارشاد بادكوبه نيز به قلم وى انتشار مى‌يافت و بعدها سردبيرى روزنامه مجلس را در تهران بر عهده گرفت و مقالات و اشعار خود را در آن به چاپ مى‌رسانيد. وى در پايان عمر به استخدام وزارت عدليّه در آمده بود.
او در سال ١٣٣٥ در شهر يزد به علت سكته ناقص بسترى شد و پس از عزيمت به تهران در سن ٥٨ سالگى بدرود حيات گفت و در جوار امامزاده عبدالعظيم به خاك سپرده شد. «١»
از تأليفات اوست: صيقل المرآت در جغرافيا، سماء الدنيا در هيأت جديد، تابش مهر، فلك مشحون، تحفةُ الولى در عروض، مقامات اميرى، رشحات الاقلام و رساله در عقد انامل كه اغلب آنها از ميان رفته است. «٢»