دامنه تأثير آثار عاشورايى‌
اشعار آيينى ناظم هروى مى‌تواند راهگشاى شعرايى باشد كه مى‌خواهند در زمينه‌هاى مناقبى آثار ارزنده‌اى بيافرينند، زيرا در ديوان او با مضامين رنگين و بديعى آشنا خواهند شد كه در پيشينه شعر آيينى كم سابقه است.
ارادت زايد الوصف او به حضرات معصومين (عليهم السلام) خصوصاً اميرمؤمنان و ثامن الحجج (عليهما السلام) با معرفتى ژرف و شيفتگى همراه است و در رعايت ادب كلامى نيز سنگ تمام مى‌گذارد كه براى شعراى جوان ما مى‌تواند نكته‌آموز باشد. به خاطر عدم رويكرد جدى ناظم هروى به مقوله‌هاى ماتمى از جمله وقايع عاشورا و بسنده كردن او به مقوله‌هاى مناقبى، تأثير چندانى نمى‌توان در قلمرو شعر عاشورا براى او قايل شد، ولى به خاطر چهره شاخصى كه در شعر آيينى دارد و آثار بديعى كه در سبك اصفهانى از او به يادگار مانده است، نمى‌توان در تأثيرگذارى او بر روى شاعرانى كه اين‌گونه آثار او را مطالعه مى‌كنند، ترديد كرد. به اين رباعى او توجه كنيد:
در وصف على، خرد فرو مى‌ماند خاك نجفش، به آبرو مى‌ماند
از راه نجف به كعبه هر كس نرود حجّش، به نماز بى وضو مى‌ماند «١»
برگزيده آثار عاشورايى‌
ناظم هروى در قصيده ٩٦ بيتى خود در مديحت امام حسن مجتبى و امام حسين (عليهما السلام) به مطلع:
بساز چون دل دانا به فيض روحانى چو ديده، عمر مكن صرف كاسه گردانى‌
پس از تشبيبى زيبا، به هنگام ورود در قلمرو مناقب آنان از بيت برجسته‌اى سود مى‌جويد:
در آن جهان كه منم، صبح چون برآرد دم؟ دلم، ز مهر دو خورشيد گشته نورانى:
دو چشم شخص امامت، دو دست پيكر دين دو شمع بزم پيمبر، دو نور يزدانى‌
دو پاره جگر داغديده زهرا دو مرهم دل ريش علىّ عمرانى‌
دو بحر علم ولايت، دو گوهر يكتا دو نوبهار كرامت، دو ابر نيسانى‌
دو قطب عالم وحدت، كه راى ثابت‌شان كند دواير افلاك را نگهبانى‌