كاروان شعر عاشورا - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٧

و نصيبى كافى، خط شكسته را درست و خوش مى‌نويسد ... انواع شعر را خوب مى‌گويد و اقسام سخن را پسنديده و مطلوب ... همواره تمجيد ائمه هدى‌ كند و تعريف اهل صفا نگارد ....»
وى قصيده شيوايى به سبك خراسانى در مناقب سالار شهيدان دارد كه تشبيب زيبا و آغازين آن، بهاريه‌اى دل‌انگيز است. ابيات منتخبى از اين چكامه را مرور مى‌كنيم:
بهار است و هنگام گلگشت صحرا كز ابر مُطير ست گيتى مطرّا
همه داغ از ژاله چون چشم وامق همه باغ از لاله چون چهر عذرا ...
نشاط از گلستان همى جست بايد كه آنجا مهيا ست عيش مُهنّا ...
به پاسخ سرودم كه: اى در نكويى به رشك از تو غلمان، به شرم از تو حورا
چه بس سخت گفتارى و سست پيمان چه بسيار خشمى و اندك مدارا ...
برو جامه در نيل ماتم فرو كن هم از چهره، گلگونه عيش بزدا
به ما تاختن آورد خيل ماتم به ماه محرم، پس از عيد اضحى‌
چه ماتم ز شاهى كه گفتى پيمبر كه: ما خود ازوييم و اوى است از ما
حسين، مهر سوم به چرخ ولايت مهين سبط احمد، گزين پور زهرا
بدو احتياج فقير و توانگر بدو افتخار ضعيف و توانا
رواقش، مطاف خردمند و جاهل جنابش، پناه مسلمان و ترسا
به در، حضرتش را شرف جسته گردون هم از دست جودش عطا برده دريا
كه: چرخ شرف راست سيار و ثابت كه: بحر كرم راست اركان و اجزا ...
ازو تا نه درخواست همت سليمان از و تا نه پَذْرُفت رخصت مسيحا
نبُد در كف راد آن، حكم خاتم نشد از دم پاك اين، مرده احيا ...
زهى بر تو از آفرينش، ستايش خهى بر تو از آفريننده، افرا
به بستان جنت، رضاى تو: دربان به فرمان رحمت، ولاى تو: طغرا
به روزى كه نالند ناجى و هالك به روزى كه گريند ارواح و اعضا ...
نه در دل مرا جز لقاى تو حاجت نه در كف مرا جز ولاى تو كالا ...
نگويم كه فردا مرا ياورى كن به خود وامدارم به دنيا و عقبى ... «١»
٢٩. محمدكاظم (آشفته) شيرازى‌
(متوفاى ١٢٨٨ ه. ق) از شعراى دوره ناصرى است:
«... دنيا در نظرش چندان وقعى نداشت و بيشتر به رعايت فقرا و ضعفا همت مى‌گماشت.
عقايدش صحيح و اغلب ايام سال را مشغول تعزيه دارى جناب خامس آل عبا عليه آلاف التحية و الثنا- بود و هر چه از املاك موقوفه اجداد و مكسب خودش تحصيل مى‌كرد صرف تعزيه داران مى‌نمود و بسيارى از مراثى او مشهور و بر السنه ذاكرين مذكور است و مقاطع تمام غزلياتش به نام مبارك حضرت مولى الموالى ... ديوانش از قصايد و غزليات و مراثى و متفرقات قريب سى هزار بيت مى‌شود و مراثى‌اش مرغوب‌تر از همه، چون نسخه‌اش منحصر است و وارث قابلى هم كه نگاهدارى نمايد يا استكتاب كند ندارد، اگر در تذكار اشعارش اكثارى مى‌شود، معذور دارند ....» «١»
از مراثى اوست:
نه دل فاطمه را قتل حسين تنها سوخت نه همين ارض و سما، عالم و ما فيها سوخت‌
«ساكنان حرم ستر و عفاف ملكوت» «٢» همه را، دل به غريبى شه بطحا سوخت‌
تا زدند آتش عدوان به خيام حرمش آتش طور زغيرت، شجر سينا سوخت «٣»
٣٠. على‌اكبر (ناظم) بروجردى‌
از شعراى سده سيزدهم هجرى است:
«... پيشه‌اش كوزه‌گرى، او همه كلام‌اللَّه را با ترجمه و تفسير در سينه داشت. معاصر ناصرالدين شاه است. مقدارى سوگوارى از او در ميان هست و از عيب شايگان تهى نيست ... «٤»» از او است:
غلتيده به خون پيكر نوباوه ياسين قرآن حكيم است، شد از ترجمه رنگين‌
اى كشته صد پاره ز «انسان لفى خسر» اى خيمه به غارت شده از حزب شياطين‌
اى خلعت «بالحقِّ تواصَوا» به تو زيبا وى شربت «بالصَّبر تَواصَوا» زتو شيرين‌
باللَّه كه رئيس تو نبى، نور سماوات تَا اللَّه كه زمين از حَرمت كعبه ارضين «٥»