بگفت اى بهترين فرزند آدم‌جلال كبريايى در تو مُدغم تمنا دارم اى سلطان پيروزكه آل اللَّه را باشم قلاوز «١» بدان شهزاده شاه روز محشرچنين فرمود كاى شبه پيمبر برو بدرود كن اهل حرم راكه بينى روى سلطان قِدم را چو رخصت يافت از آن شاه ذى جودروان شد سوى خرگه بهر بدرود ... شه عشاق خلاق محاسن‌به كف بگرفت آن نيكو محاسن به آه و ناله گفت اى داور من‌سوى ميدان كين شد اكبر من ... چو تابان گشت نور رويش از دورمخالف را روان گرديد پر شور گمان كردند قوم كينه پروركه باشد اين مجاهد خود پيمبر ... بفرمود اى پرستاران ابليس‌كه باشد كارتان افسون و تلبيس منم ز اين اهل بيت برگزيده‌شه عشق آفرين را نور ديده بگفت و بركشيد آن تيغ را زودبر آورد از نهاد دشمنان دود گروهى را به تيغ آن شير يزدان‌همى جا داد در آتش ز ميدان ز رزم قوم دون گرديد خسته‌روان شد سوى شاه دلشكسته بگفت اى داور بالا و پستى‌كه چون حق باشى اندر ملك هستى شد از سوز عطش وز ثقل آهن‌توانايى زجان و طاقت از تن در آن خرگه كه بودى آب ناياب‌ز خجلت شد شه آب آفرين آب نگين خاتم آن سلطان سرمدنهاد اندر دهان شبه احمد چو آن سرچشمه جود الهى‌مكيد آن خاتم ختمى پناهى توانايى شدش بر تن دوباره‌سوى ميدان كين افكند باره «٢»
***
سوى خرگاه شد سالار با شاه كه بدرود آورد با لشكر آه‌
پس از بدرود اطفال جگر ريش طلب كردند آب از ساقى خويش‌
جواب ساقى لب تشنگان را ندانم چون ندارم آب زبان را ...
شه بى لشكر و سالار بى يار روان شد سوى ميدان بهر پيكار
تو گفتى كربلا دشت حنين است على: عباس و پيغمبر: حسين است‌
ز جا شد كنده آن انبوه لشكر نه سر پيدا ز پا نه پاى از سر ...
چو شد ميدان كين خالى ز لشكر شه آب آفرين گفت اى برادر
روان شو سوى آب اى نازنين يار براى كودكان آبى به دست آر
به سوى آب شد سقاى محشر به رزم اندر بدى سبط پيمبر ...
يم رحمت چو در نم شد شناور خميده از پشت خنگ كوه پيكر
كف كافيش پر بنمود از آب كه سازد لعل خشك از آب سيراب‌
به ياد تشنگان وادى غم فراتش در نظر شد بحرى از سم‌
به خود مى‌گفت باشد از ادب دور كه من سيراب و شه از آب مهجور
يكى خشكيده مشكى داشت با خويش در آب افكند با امّيد و تشويش‌
ز جور چرخ بدرفتار كجرو ز اشك چشم مشكش گشت مملو
چو عزم خيمه كرد آن مير صفدر نهنگ آسا شناور شد تكاور
به سر سوداى وصل عشق مى‌يافت عنان عشق سوى عشق مى‌تافت «١»
***
چو از ميدان گردون چتر خورشيد نگون چون رايت عباس گرديد
به چترى نيلى اين زال مجدّر كشيد از بهر ستر آل حيدر
بتول دومين ام المصائب چو خود را ديد بى سالار و صاحب‌
بر ايتام برادر مادرى كرد بناتُ النّعش را جمع آورى كرد
٤٠. الهامى كرمانشاهى‌
(١٢٦٤- ١٣٢٥)
زندگينامه‌
ميرزا احمد (الهامى) كرمانشاهى (١٢٦٤- ١٣٢٥) ملقب به فردوسى حسينى، اصالتاً بهبهانى، زادگاه وى تويسركان و سكونت وى در كرمانشاه بوده است.
وى از معدود شعراى آيينى پارسى زبان است كه داراى مثنوى حماسى عاشورا به سبك شاهنامه فردوسى در بحر تقارب است و آن را در چهار خيابان (: بخش) تدوين كرده و به همين دليل به فردوسى حسينى ملقب شده است. اشعار وى غالباً برگرفته از روايات صحيح السند و كتب معتبر تاريخى و مقاتل مستند مى‌باشد. اصل اين مثنوى حماسى بنا بر گفته اديب فرهيخته دكتر پرويز داكانى تمامى وقايع عاشورا را از آغاز تا به انجام شامل مى‌شود كه متأسفانه به نقل قسمت‌هايى از آن در ديوان وى بسنده شده است.
از آثار ديگرى كه از اين شاعر نامدار آيينى در سده سيزدهم و اوايل سده چهاردهم بر جاى مانده مى‌توان از فتح‌نامه حسام الملك، قصائد الهاميّه فى مدائح الحساميّه، حديث كساء، حسينيه و نصايح امير نظام نام برد.
وى در آغاز كار شاعرى از تخلصّ «ملول» استفاده مى‌كرد بعدها به دستور استادش حسين قلى خان متخلص به «سلطانى»، تخلص «الهامى» را براى خود برگزيد.
در ابتداى مجموعه شعر عاشورايى باغ فردوس به فردوسى آل احمد از او ياد شده است:
رباعى‌
اين نامه كه هست (باغ فردوسش) نام فردوسى آل احمدش، داد انجام‌
در گفتن اين طرفه كتاب، (الهامى) الحق ز سروش غيبش آمد الهام‌
عموم تذكره نويسان بر اين نكته پاى فشرده‌اند كه وى مردى عامى بوده و حتى معانى برخى از لغاتى را كه در شعر خود مى‌آورده نمى‌دانسته و از ديگران معانى آنها را مى‌پرسيده و عجيب‌تر آنكه به درستى از واژه‌ها استفاده مى‌كرده است! «١»