سبك شعرى‌
محيط قمى با پيروى از سبك شعرى و سياق كلامى لسان الغيب حافظ شيرازى و سعدى، در شعر آيينى سده اخير شيوه بديعى را بنياد نهاده و غالب غزليات رسا و شيواى خود را به منقبت يكى از حضرات معصومين- عليهم السلام- زينت داده و ابيات پايانى آن‌ها را به اين مهم اختصاص داده است. شعر (محيط) ضمن رسايى و شيوايى كلام با شيوه بيانى متين و فخيم و آرايه‌هاى لفظى و معنوى زينت يافته و برخى از غزليات او در شمار بهترين غزليات سده اخير در زبان فارسى قرار گرفته است.
براى نمونه، غزل متين و محكمى از او را كه با مديحت حضرت جواد الائمه زينت يافته زيب اين دفتر مى‌كنيم:
كجاست زنده دلى كاملى مسيح دمى كه فيض صحبتش از دل برد غبار غمى؟
خليل بت شكنى كو كه نفس دون شكند؟ كه نيست در حرم دل به غير او صنمى‌
زكيد چرخ، در آن دور گشت نوبت ما كه نيست ساقى ايام را سر كرمى‌
زمانه، خرمن دانش نمى‌خرد به جوِى بهاى گنج هنر را نمى‌دهد درمى‌
مباد آن كه شود سفله خوى، كامروا كه هر زمان كند آغاز فتنه و ستمى‌
گذشت عمرو دريغا نداد ما را دست حضور نيمشبى و صفاى صبحدمى‌
قسم به جان عزيزان به وصل دوست رسى اگر ازين تن خاكى برون نهى قدمى‌
خلاف گوشه ن
كاروان شعر عاشورا ٤٣٧ ٣٨. عمان سامانى ..... ص : ٤٣٤
شينانِ دلشكسته مجو كه نيست جز دل اين قوم دوست را جرمى‌
غم زمانه مخور اى رفيق باده بنوش كه دور چرخ نه جامى گذاشته نه جمى‌
ز بينوايى و دولت غمين و شاد مباش كه در زمانه نماند گدا و محتشمى‌
ز اشتياق بلند آستان شه هر شب فراز عرش فرازم ز آه خود علمى‌
به خلق آن چه رسد فيض ز آشكار و نهان ز بحر جود شه دين- جواد- هست نمى‌
محمد بن على تاسع الائمه تقى كه بحر همت او هست بيكرانه يمى‌
بدان خداى كه باشد زكلك قدرت او نقوش دفتر هستى ماسوا رقمى‌
كه: با ولاى شفيعان حشر، احمد و آل (محيط) را نبود از گناه خويش غمى‌
شهان كشور نظميم ما ثنا گويان اساس سلطنت ماست دفتر و قلمى‌
دامنه تاثير آثار عاشورايى‌
محيط قمى از پر آوازه‌ترين شعراى آيينى در يك صد ساله اخير است و آثار مناقبى و ماتمى او به خاطر رسايى و شيوايى كلام و نيز ساختار محكم لفظى و غناى محتوايى مورد عنايت اهل ادب و عرفان قرار داشته است. مسلما عنايت سخنوران بزرگى همانند محيط قمى به مقوله‌هاى مذهبى و عرفانى و اخلاقى در روند تكاملى شعر آيينى در سده اخير تاثير گذار بوده است و آثار ماتمى او نيز از اين امر مستثنى نمى‌باشند.
برگزيده آثار عاشورايى‌
در ديوان چاپى محيط قمى سه اثر منظوم عاشورايى وجود دارد كه با نقل آنها اوراق اين دفتر را زينت مى‌بخشيم:
در رثاى حضرت عباس (عليه السلام)
آن قوى پنجه كه آزردن دلهاست فنش الفتى هست نهان با دل غمگين منش‌
جان رسيده به لب از دورى جانبخش لبش دل به تنگ آمده از حسرت نوشين دهنش‌
آن كه مى‌گفت بود حاصل ايام دمى گشت ز انفاس خوش دوست مبرهن سخنش‌
هر كه دارد چو تو زيبا رخ و نيكو قامت نيست حاجت به گل گلشن و سرو چمنش‌
گر به فردوس برندش غم غربت دارد نيكبختى كه سر كوى تو باشد وطنش‌
دوش در طرف چمن بلبل شيدا مى‌گفت: نوبهار آمد و افزود غمم ز آمدنش‌
باغ ماند به صف ماره و لاله و گل به شهيدان به خون غرقه گلگون كفنش‌
ابر در ماتم سقاى شهيدان گريد كه همه عمر بود ديده گريان چو منش‌
نور حق ماه بنى هاشم عباس كه هست مهر او: شمع و دل جمع محبان لگنش‌
زور بازوى يداللَّه ابوالفضل كه هست چنگ ضرغام قضا پنجه دشمن شكنش‌
حامل رايت و مير سپه عشق كه داشت قوت سيل اجل همت بنياد كنش‌
دستش از تن كه بريدند، به كف محكم بود رشته بندگى و مهر امام زمنش‌
گفت در ماتم او شاه شهيدان گريان ديد افتاده چو در معركه پر خون بدنش‌
شد كنون قطع اميد من و پشتم بشكست بعد ازين، واى به حال دل و رنج و محنش‌