جامى به كام تفته طفلان از آن نريخت كاو غير اشك در نظر آبى روان نداشت‌
در دشت فتنه خيز، كز آن سروران تنى جز زير تيغ و سايه خنجر امان نداشت؛
اين صيد هم كه ماند نه از باب رحم بود ديگر سپهر، تير جفا در كمان نداشت‌
يا كور شد جهان، كه نشانى ازو نديد يا كاست او چنان، كه زهستى نشان نداشت ...
از بهر دوستان وطن، غير داغ و درد مى‌رفت سوى يثرب و، هيچ ارمغان نداشت‌
تا شام هم، ز كوفه در آن آفتاب گرم بر فرق جز سر شهدا، سايبان نداشت‌
از يك شرار آه، چرا چرخ را نسوخت؟ در سينه، آتش غم خود گر نهان نداشت ...
چون مرغ سر بريده و، چون صيد خورده تير جان از حيات: سرد و، دل از زندگيش: سير «١»
٥٨
در شرح اين ستم كه نگفتم يك از هزار چون نامه: روسياهم و چون خامه: شرمسار
آن داستان كجا و، كجا اين بيان سست؟ از گفت خويش آمدم اينك به اعتذار
اين امر ناصواب كه شد وضع در زمين تغيير يافت تا ابد اوضاع روزگار
هر صبح و شام گه ز فلق، گاه از شفق گردون به بر لباس غضب پوشد آشكار
روح القدس، هر آينه با صد هزار چشم تا حشر گريد از غم اين كشته، زار زار
در سوگ اين ستم زده، فرزند مام دهر هر شام گيسوان كند از مويه تار تار
دهقان، به فرق سنبل و ريحان بهار و دى خاك سياه ريزد ازين غصه بار بار ...
كاش، آبيار ابر به دامان دشت و كوه سيلاب خون روانكند از چشم جويبار ...
هر شب به فرق اهل عزا تا سحر، سپهر انجم به جاى دامن گوهر كند نثار
يك نم، به چشم دجله و شط آب شرم نيست خشكيدى ادنه ز آتش خجلت سراب وار
آمد خزان، بهار جوانان هاشمى يا رب دگر مباد خزان را ز پى بهار!
آويزدت به دامن دل خارهاى غم روزى اگر به خاك شهيدان كنى گذار
بر حصير ذلت و، جن بر سرير جاه از كين مهر شكوه كنم يا ستيز ماه؟ «٢»
٨٠
گيتى پس از تو دايره‌اش بى مدار باد افلاك: با درنگ و، زمين: بيقرار باد
تا تلخ شد زبان به دهان تو از عطش شهد و شكر به كام جهان ناگوار باد
از حسرت تو، شربت تسنيم و سلسبيل غلمان و حور را به دهان زهر مار باد
با وصف تشنه كامى‌ات اندر كنار شط جارى به دجله، خون دل از چشمه سار باد ..
تا پود و تار جسم تو، پامال پهنه گشت موجود را، گسسته زهم پود و تار باد
رفع عطش چو از تو نشد، جاودان چه سود كز اشك ديده دامن ما جويبار باد ...
ز انديشه حديث تو هر دل كه وارهيد محصور حكم حادثه روزگار باد
بر هرتنى كه سوگ تو ناسازگار شد فرسوده زمانه ناسازگار باد
گر در غمت نديده (صفائى) دوام عيش مفتون اين سراچه ناپايدار باد
چشم شفاعت ار ز تو دارد به ديگرى دور از جوار رحمت پروردگار باد
شاها! به خويشم، از همه كس بى نياز خواه در حشرم، از شفاعت خود سرفراز خواه «١»
١٠٣
در سوگ اين ستم زدگان بحر و برگريست هرچَ «٢» اندر آسمان و زمين، خشك وتر گريست‌
آن شب، زمين به خوارى‌شان سخت‌تر گداخت آن شب، زمان به زارى شان زارتر گريست‌
كاندر خرابه، دختر خردش رقيه نام چون شمع صبح، از سر شب تا سحر گريست از شور گريه‌اش، همه بينا و كور سوخت‌
از سوز ناله‌اش، همه شنوا و كر گريست ... شمعى به بزم ماتميان، همچو او نسوخت‌
چندان كه غرق اشك فتد تا كمر، گريست چون مرغ نيم كشته گم كرده آشيان‌
بر پاى دام حادثه، سر زير پر گريست ... نَز «٣» زخم ناى و آبله پاى و طعن نى‌
نز رنج راه و سختى طول سفر گريست بهر پدر نه در به درى‌هاى خويش بود
هرچَ اندر آن خرابه بى بام و در گريست‌