دامنه تأثير آثار عاشورايى‌
وفائى شوشترى از چهره‌هاى ممتاز و شاخص شعر آيينى در سده سيزدهم هجرى است، ولى متأسفانه به جز خواص از اهل ادب، با آثار او آشنايى چندانى ندارند و نام اين شاعر با اخلاص و تواناى آيينى و آثار منظوم پر شور او را هاله‌اى از گمنامى فرا گرفته است و آن چه از آثار او مورد استفاده ستايشگران آل اللَّه بوده و هست فرازهايى از قصايد پر شور او در مناقب امير مؤمنان (ع) مى‌باشد و مراثى رسا و شيواى او به دست فراموشى سپرده شده است.
برگزيده آثار عاشورايى‌
مرحوم وفائى شوشترى داراى آثار ماتمى پرشورى در انواع قالب‌هاى شعرى است و تركيب ٢٣ بندى او نيز در ميان مراثى منظوم وى داراى منزلت خاصى مى‌باشد. وى در اشعار خود، از صنعت مبالغه، فراوان بهره برده است. مثنوى عاشورايى وى، نمونه بارز مبالغه و حتى غلوّ است كه نشان از علاقه فراوان وى به شهيد كربلا دارد. براى تيمّن و تبرّك، برگزيده‌اى از آثار منظوم عاشورايى او را براى ثبت در اين تذكره انتخاب كرده‌ايم:
در حماسه شهادت حضرت عباس (ع)
عباس اگر كه دست به شمشير بر زند يك باره شعله بر همه خشك وتر زند
از تيغ آبدارش اگر يك شراره‌اى گردد عيان، به خرمن هستى شرر زند
از قتل خود خبر نشود تا به روز حشر بر فرق هر كه تيغ بلا بيخبر زند
از بس كه هست چابك و چالاك و تند و تيز شمشير نارسيده به مغفر، به سر زند!
سازد دونيم پيكر او، بى زياد و كم از خشم هر كرا كه به سر يا كمر زند ...
گر يك شرر ز شعله تيغش رسد به خصم تا روز حشر نعره: هذا السَقَر زند ...
ما را زبان به وصف تو قاصر بود، ولى گنجشك قدر همت خود بال و پر زند
تا شد به مدحت تو (وفائى) سخن سراى نطقش هزار طعنه به قند و شكر زند
سقا نديدم و نشنيدم به روزگار از سوز تشنگى، شررش بر جگر زند «١»
در حماسه جانبازى حضرت على اكبر (ع)
خواهد اگر به جلوه آن روى منور آورد آينه جمال خورشيد، مكدّر آورد
جز رخ و زلف و قامت معتدلش درين جهان كس نشنيده سرو را سنبل و گل، بر آورد
برگذرد به هر زمين با قد و قامتى چنين تا به قيامت از زمين، سرو و صنوبر آورد
گيسوى چون كمندش افكنده ز دوش تا كمر تا به كمند و بند خورشيد به چنبر آورد
وه چه على اكبرى! آن كه چو مهر خاورى بر گذرد ز چرخ، اگر هى به تكاورآورد
بر گذرد ز چرخ و از سمّ سمند تيز تك شكل هلال و اختر و ماه مصور آورد
در گه رزم، رمحش از رامح چرخ بگذرد نيزه او شكست بر گنبد اخضر آورد
الحذر! الحذر! به گردون رسد از نبرد او بانگ امان و الامان، گوش جهان كر آورد
العجل! العجل! زتيغش به قتال دشمنان قابض روح را در آن مرحله مضطر آورد ...
در صف كارزار با شوكت و سطوت نبى بر همه ظاهر و عيان صولت حيدر آورد
شور شهادتش به سر بود وگرنه كى توان تيغ به تاركش فرو منقذ كافر آورد؟
بهر طراز نيزه مى‌خواست كه بر سر سنان كاكل غرقه خون و، آن جعد معنبر آورد
خواهد اگر رقم كند قصه تشنه كامى اش كلك (وفائى) از غمش شعله آذر آورد «١»
تركيب‌بند عاشورايى‌
١ در كربلا چو محشر كبرى شد آشكار گشتند دوزخى و بهشتى به هم دچار
بودند خيل دوزخى آن روز شاد كام اما بهشتيان، همه لب تشنه و فكار
اهل بهشت را جگر از قحط آب، آب در كام اهل دوزخ و نار، آب خوشگوار
آن ساقيان كوثر و آن شافعان حشر گشتند تشنه، طعمه شمشير آبدار
آتش به خيمه گاه زدند، اين روا نبود كز دوزخى به كاخ بهشتى فتد شرار ...
زينب چو ديد پيكر صد پاره حسين غلتان به خاك ماريه با قلب داغدار ...
از سوز دل به آن تن بى سر خطاب كرد نوعى، كه زد به خرمن هفت آسمان شرار