برگزيده آثار عاشورايى‌
واعظ قزوينى در جاى جاى ديوان خود، ارادت به خاندان رسالت را اظهار كرده و قصايد بلند و رنگينى كه درباره حضرات معصومين (عليهم السلام) آفريده، از امهات اشعار آيينى در پيشينه سبك اصفهانى است.
همو در اشعار ديگر خود نيز هر جا كه سخن اقتضا كرده، باور زلال عاشورايى خود را در بستر خيال مضمون نگار جارى ساخته است:
مى‌دهد افتادگى، تسكين تندى‌هاى خصم خاكساريها درين طوفان چو خاك كربلا است «١»
***
ما مجرمان كه تشنه لب آب رحمتيم ما را به شاه تشنه لب كربلا ببخش «٢»
***
خصم چون تندى كند، افتادگى آن را رواست خاكساريها درين طوفان چو خاك كربلا است «٣»
***
خوى عالم سوز شاهان، آتش نمرودى است طينت پاكيزه درويش، خاك كربلا است «٤»
***
به سرو رياض شهادت، حسين كه از وى جهانى است در شور و شين‌
شهيدى كه تا صبحگاه جزا به خون غلتد از وى دل و ديده‌ها
گل صبح در ماتمش سينه چاك شب از گردِ كُلفَت «٥» به سر كرده خاك‌
بود هر دل و سينه‌اى ز آن عزا شهيدى جدا، كربلايى جدا
دگر شهدها، زهر بادا به كام شكفتن به دل، خنده بر لب حرام «٦»
واعظ قزوينى در بَثُّ الشكواى معروف خود از مدحت و مرثيت سالار شهيدان عليه‌السلام غافل نمانده است. ابيات برگزيده‌اى از اين قصيده شكوه‌آميز را مرور مى‌كنيم:
قضا به دور جهان از فلك حصار كشيد كه خوشدلى نتواند به گرد ما گرديد
به تنگناى چنين، در تعجبم شب و روز كه اين قدر دل ياران زهم چگونه رميد؟!
جهان پراست زبيگانگى، نمى‌دانم كه چون به شكوه زبان من آشنا گرديد؟
درين زمانه چنان قدر دين به دينار است كه غير مالك دينار را نيَند مريد!
جهان ز ابر ورَع، دشت كربلا شده است فتاده شرع در او خوار چون حسين شهيد
شهيد تيغ جفا، نور ديده زهرا كه در عزاش دل و ديده‌ها به خون غلتيد
ستم كشى كه ندانم به زير بار غمش زمين چگونه نشست؟ آسمان چسان گرديد؟
به رسم ماتميان، در عزاى او تا حشر برهنه گشت جهان روز و شب سيه پوشيد
براى ماتم او، بسته شد عمارى چرخ علم زصبح شد و، سرعلم بر آن خورشيد
زمهر، زد به زمين هر شب آسمان دستار زصبح برتن خود روزگار جامه دريد
دو صبح نيست كه مى‌گردد از افق طالع كه روز را، زغمش گيسوان شده ست سپيد
شفق مگو، كه خراشيده گشت سينه چرخ زبس كه در غم او روز و شب به خاك تپيد
هلال نيست عيان هر محرم از گردون كه آسمان زغم او الف به سينه كشيد
به اين نشاط و طرب، سر چرا فكنده به پيش؟ گر از هلال محرم نشد خجل مهِ عيد
فتاد از شفق آتش، سپهر را در دل دمى كه العطش از كربلا به اوج رسيد
سراب نيست به صحرا و، موج نيست به بحر زياد تشنگى‌اش بحر و بر به خود لرزيد
نه سبزه است كه هر سال مى‌دمد از خاك زبان شود در و دشت از براى لعن يزيد
درون لاله شد آخر ز دود آه، سياه زبس كه آتش اين غصه‌اش به دل پيچيد
به آتشِ عطشِ آن جگر نزد خود را زشرم لعل لبش، آب در عقيق خزيد
نه گوهر است، كه ازياد لعل تشنه او زغصه، آب به حلق صدف گره گرديد
نگشت از لب او كامياب، آب فرات به خاك خواهد ازين غصه روز و شب غلتيد
نگريد ابربهاران، مگر به ياد حسين ننوشد آب گلستان مگر به لعن يزيد
زبس كه تشنه به خون گشته قاتل او را كشيده تيغ و، به هر سوى مى‌دود خورشيد