باشد ... و اگر زوال چيزى را از كسى خواهد كه صلاح او نباشد او را غيرت گويند.»؛[١] «حسد آرزويى است منفى كه آدم حسود نسبت به ديگران مى‌ورزد؛ اما غيرت يك خواست و آرزوى مثبت است نسبت به ديگران».[٢]

ممكن است اين پرسش پيش آيد كه چرا غيرت جنسى مختص مردان است و در زنان تعبيه نشده است. در پاسخ بايد گفت، هر چند در زنان نيز علاقه به حفظ نسل وجود دارد و آنان نيز فطرتاً خواهان حفظ نسل هستند، اما براى اين كار نيازى به وجود يك پاسبان درونى و محافظ فطرى به نام غيرت ندارند؛ زيرا انتساب فرزندان به مادران هميشه مشخص و معلوم است و هرگز هيچ مادرى در اينكه فلان بچه از اوست، ترديد نخواهد كرد.[٣]

ممكن است گفته شود كه اگر غيرت امرى فطرى و درونى است، پس چرا عده‌اى از مردان هيچ نگرانى‌اى از سوءاستفاده جنسى ديگران از همسرانشان ندارند و حتى بعضاً از توجه شهوانى ساير مردان به همسرشان لذت هم مى‌برند؟ در پاسخ بايد گفت: ويژگى امور فطرى اين است كه اگر به آنها توجه نشود و به خواسته‌هاى آنها عمل نشود، كم كم تأثير خود را از دست خواهند داد. به هر ميزانى كه انسان از فضايل اخلاقى فاصله بگيرد و در شهوات و خواسته‌هاى نفسانى و حيوانى خود فرو رود، به همان ميزان نيز اين ميل فطرى در او رنگ مى‌بازد. اما اگر به خواسته‌هاى آنها توجه شود و با امور خلاف مقتضاى آنها مبارزه شود، پايه‌هاى آنها نيز تقويت مى‌شود. به همين دليل است كه مى‌بينيم انسان‌هاى خودساخته و وارسته نه تنها نسبت به ناموس خود غيرت مى‌ورزند، بلكه هرگز حاضر نيستند به ناموس ديگران نيز تجاوز كنند. به تعبير على ٧: «غيرتمند هرگز زنا نكند.»[٤] كسى كه به حفظ ناموس خود حساس باشد، هرگز به ناموس ديگران تجاوز نخواهد كرد. افزون بر اين، افراد خودساخته و غيرتمند، نه تنها خود به ناموس هيچ كس تجاوز نمى‌كنند؛ بلكه هرگز نمى‌توانند شاهد تجاوز ديگران به ناموس هيچ انسانى شوند.

البته در مواردى مشاهده مى‌شود كه غيرت از حد خودش تجاوز مى‌كند و به حكم «هر چيزى كه از حدّ خود تجاوز نمايد، به ضدش تبديل مى‌شود»[٥] به ضد خودش تبديل مى‌شود. يعنى غيرت كه از

[١] - ملااحمد نراقى، معراج السعاده، ص ٣٤٧

[٢] - محمود اكبرى، غيرت‌مندى و آسيب‌ها، ص ١٩

[٣] - بنگريد به: مرتضى مطهرى، مجموعه آثار،( حجاب)، ج ١٩، ص ٤١٥

[٤] - ما زَنى‌ غَيورٌ قَطُّ.( نهج البلاغه، حكمت ٣٠٥، ص ٤١٧)

[٥] - كلُّ شىٍ جَاوَزَ حَدَّه انِعَكَس ضِدَّه