آيين زندگى - شريفى، احمدحسين - الصفحة ٤٢ - ٣ - ٤ تمايلات نفسانى

قرآن كريم در تقبيح شتابزدگى مى‌فرمايد:

و انسان (بر اثر شتابزدگى)، بدى‌ها را طلب مى‌كند آن‌گونه كه نيكى‌ها را مى‌طلبد؛ و انسان، هميشه عجول بوده است.[١]

روايات بسيارى نيز در تقبيح شتابزدگى در امور وارد شده است. اميرمؤمنان ٧ در اين‌باره مى‌فرمايد:

از شتابزدگى بپرهيز؛ زيرا شتابزدگى در كارها موجب مى‌شود كه انسان به هدف نرسد و كارش ستوده نباشد.[٢]

٣- ٤. تمايلات نفسانى‌

هدف از تحصيل علم اين است كه به ميزان توان، به حقيقت نايل شويم؛ اما ديدگان انديشه زمانى مى‌توانند به جمال حقيقت روشن شوند كه گَرد و غبار گرايش‌هاى نفسانى بر چهره آن ننشسته باشد و از اسارت و بردگى وهم و خيال رهيده باشد:

حب و بغض‌ها و جهت‌گيرى‌هاى تعصّب‌آميز، مسير تعليم و تفكّر را منحرف كرده و انسان را از كشف حقيقت و درك درستى يا نادرستى امور باز مى‌دارد.

اميرمؤمنان ٧ در اين‌باره مى‌فرمايد:

هر كس عاشق چيزى مى‌شود، ديدگانش را كور گردانده و قلبش را رنجور. پس با چشم بيمار مى‌نگرد

[١] - وَ يَدْعُ اْلإِنْسانُ بِالشَّرِّ دُعاءَهُ بِالْخَيْرِ وَ كانَ اْلإِنْسانُ عَجُولًا.( اسراء( ١٧): ١١)

[٢] - ذَر العجلَ، فانَّ العجلَ فى الامورِ لايدرك مطلبه و لا يُحمَد امرُه.( عبدالواحد الآمدى، غرر الحكم و درر الكلم، ج ١، فصل ٣١، ص ٣٦٥، حديث ٢٩)

[٣] - سعدى شيرازى، كليات سعدى، بوستان، ص ٣٠١.

[٤] - جلال‌الدين محمد بلخى، مثنوى معنوى، دفتر اول، بيت ٣٣٤.