به ناقدان است. افراد به جاى نقد انديشه‌ها و بيان نقاط ضعفِ دلايل و مستندات يك فكر و يا بيان ناراستى‌هاى يك عمل، با انتساب‌هاى غالباً نادرستِ افكار و انديشه‌ها به افراد و مكاتب منفور و مطرود جامعه، به خيال خود آن فكر را ابطال و آن انديشه را از ميدان به در كرده‌اند. برچسب‌هايى از قبيل ارتجاعى، قشرى، غربى، غرب‌زده، علم‌زده، عوام‌زده، ليبرال، فاشيست، مستبد، انحصارطلب، ملى‌گرا، كهنه‌گرا، ارسطويى، قرون وسطايى و امثال آن، كه اغلب براى تحقير منتقد يا شخص و گروه مورد انتقاد كراراً از سوى افراد مختلف در نقد ديگران و يا در پاسخ به نقدها به كار مى‌رود. در حالى كه اگر اندكى بينديشيم، خواهيم ديد كه چنين برچسب‌هايى حتى اگر هم درست باشند، هرگز خللى در بنيان‌هاى منطقى يك انديشه ايجاد نمى‌كنند.

قرون وسطايى بودن يك انديشه، هرگز مستلزم نادرستى يا درستى آن نيست؛ همان‌گونه كه نو بودن يك فكر، مستلزم درستى يا نادرستى آن نيست. اين در حقيقت يكى از مغالطات منطقى است كه معمولًا در كتاب‌هاى منطقى از آن به‌عنوان «مغالطه از طريق منشأ»[١] ياد مى‌شود و زمانى رخ مى‌دهد كه منتقد بخواهد يك انديشه يا رفتار را با بيان منشأ آن و انتساب آن به شخصيت‌ها يا گروه‌هاى مذموم و نامطلوب، نادرست معرفى كند[٢] و يا شخص مورد انتقاد بخواهد نقدهايى را كه به او شده است، با بيان تأثيرپذيرى منتقد از شخصيت‌ها يا گروه‌هاى منفور و مذموم پاسخ دهد.

٤- ٨. آغاز كردن از خود

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد چرا سخنى مى‌گوييد كه عمل نمى‌كنيد؟ نزد خدا بسيار موجب خشم است كه سخنى بگوييد كه عمل نمى‌كنيد.[٣]

پيامبر اكرم ٦ مى‌فرمايند:

خوشا به حال كسى كه عيوب خودش او را از عيب‌گويى ديگران باز داشته است.[٤]

امام على ٧ فرموده‌اند:

[١] -

١.

[٢] - بنگريد به: على‌اصغر خندان، منطق كاربردى، ص ٢١٨ و ٢١٩

[٣] - يا أيُّها الَّذينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ كَبُرَ مَقتاً عنداللَّهِ ان تَقُولُوا ما لا تَفعَلُون.( صف( ٦١): ٢ و ٣)

[٤] - طُوبى‌ لِمَن شَغَلَه عيبُه عَن عيوبِ غيرهِ.( ميرزاحسين نورى، مستدرك الوسائل، ج ٢، ص ٣٧٨، كتاب الطهارة، باب ٥٣، حديث ٣)