آيين زندگى - شريفى، احمدحسين - الصفحة ١٣١ - ٦ نظارت اجتماعى امر به معروف و نهى از منكر
آيات و روايات بسيارى، از جهات متعدد و متنوعى، اين وظيفه اجتماعى، دينى و سياسى را مورد تأكيد قرار داده، ابعاد مختلف آن را گوشزد كردهاند. علت برترى امت اسلامى بر ساير امتها، عمل به همين فريضه دانسته شده است: «
كنتم خيرَ امةٍ اخرِجَت للناسِ تَأْمُروُن بالمعروفِ و تَنهون عن المنكر و تُؤمِنون باللَّه
». همچنين يكى از نشانههاى برترى فردى نسبت به فردى ديگر، همين موضوع است.
كسانى كه امر به معروف و نهى از منكر مىكنند، نزد خداوند، شريفتر و عزيزتر از كسانىاند كه به اين دو عمل نمىكنند. پيامبر اكرم ٦ در حال سخنرانى بود كه كسى از ايشان پرسيد: «يا رسول اللَّه، بهترين مردم چه كسى است؟» آن حضرت در پاسخ فرمودند: «كسى كه از همه بيشتر امر به معروف و نهى از منكر مىكند و كسى كه از همه بيشتر تقواى خداوند را دارد و نسبت به مشيت او راضىتر از ديگران است.»[١] امر به معروف و نهى از منكر، يكى از وظايف پيامبران معرفى شده است.
اميرمؤمنان ٧، مهمترين دليل پذيرش خلافت را پس از قتل عثمان، امر به معروف و نهى از منكر دانست. امام حسين ٧ علت اصلى قيام خود را اقامه امر به معروف و نهى از منكر معرفى كرد.
اهميت امر به معروف و نهى از منكر در اسلام، به دليل نقش پايهاى و اساسى آن در تحقق ساير احكام و دستورات دينى است. اجراى آن، تحقق دين را در پى دارد و ترك آن، فراموشى و كمرنگى دين و آموزههاى دينى را. امام محمد باقر ٧، در اينباره مىفرمايد:
به درستى كه امر به معروف و نهى از منكر، راه پيامبران و شيوه صالحان است. وظيفه واجبى است كه به وسيله آن ساير واجبات برپا مىشوند، راهها امنيت پيدا مىكنند و درآمدها حلال مىشوند و مظالم (حقوقى كه به ظلم گرفته شدهاند) بازگردانده مىشوند و زمين آباد مىگردد و از دشمنان انتقام گرفته مىشود و كارها رو به راه مىگردد.[٢]
علىبن ابيطالب ٧، در باره جايگاه ويژه امر به معروف و نهى از منكر در ميان ساير احكام و دستورات دينى مىفرمايد:
[١] - آمُرُهم بالمعروف و انهاهُم عن المنكرِ و اتقاهم للَّهِ و ارضاهم.( فضل بن حسن طبرسى، مجمع البيان فى تفسير القرآن، تحقيق هاشم رسولى محلاتى، ج ١ و ٢، ص ٦١٤)
[٢] - انَّ الامرَ بالمعروفِ و النهىَ عن المنكرِ سبيلُ الانبياءِ و مِنهاجُ الصُّلَحاءِ فَريضةٌ عظيمةٌ بها تُقامُ الفرائِضُ و تَأمَنُ المَذاهِبُ و تَحلُّ المكاسِبُ و تُرَدُّ المَظالم و تَعمُرُ الارضُ و يَنْتَصِفُ من الاعداءِ و يَستقِيمُ الامر.( محمد بن حسن الحر العاملى، وسائل الشيعة الى تحصيل مسائل الشريعة، ج ١٦، كتاب الامر بالمعروف و النهى عن المنكر و ما يلحق به، باب ١، ص ١١٩، حديث ٦)