پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٩ - عبادت و تقوا

پيگير است كه با تمام توان حلقه‌هاى جهان هستى را به هم مى‌پيوندد تا زمين و آسمان را به هم متصل گرداند و مفهومى از مفاهيم جهاد در راه پيوند زندگان با هرگونه خير و نيكى را ارائه دهد، عبادتى است برخاسته از روح سركشى و عصيان بر ضدّ فساد و تباهى كه على مى‌خواهد به مبارزه همه جانبه با آن برخيزد و قيامى است بر ضد نفاق و روح استثمار و كشتار در جهت منافع گروهى خاص و بر ضد فقر و ذلت و تنگدستى و ضعف و پستى كه ويژگى بارز عصر آشفته آن حضرت بود.

اگر كسى عبادت امام عليه السّلام را به دقت مورد بررسى قرار دهد به وضوح برايش روشن خواهد شد كه وى در عبادت و تقواى خود نيز مانند سياست و حكومتش، از شيوه‌اى خاص و روشى جديد برخوردار بود، عبادت على آن چنان است كه گويى شاعرى مجذوب، با دلى پاك و توجّهى كامل در پيشگاه وجود مطلق مى‌ايستد و آن‌گاه كه زيبايى اين هستى برايش كشف و روشن مى‌شود، اين آيت زيبا را سر مى‌دهد كه در آن قوانينى كامل از پارسايى آزادگان و عبادت بزرگان مى‌بينيم‌

«و إن قوما عبدوا اللّه رغبة فتلك عبادة التجّار، و إن قوما عبدوا اللّه رهبة فتلك عبادة العبيد، و إن قوما عبدوا اللّه شكرا فتلك عبادة الأحرار؛[١]

گروهى خدا را از سر رغبت (به بهشت) پرستش مى‌كنند، اين عبادت بازرگانان است و دسته‌اى او را از روى ترس مى‌پرستند كه اين عبادت بردگان است و جمعى خدا را به جهت شكر و سپاس نعمت‌ها و شايستگى عبادت، مى‌پرستند كه عبادت آزادگان است.

[١] . نهج البلاغه تحقيق صبحى صالح ٥١٠، حكمت ٢٣٧ چاپ دار الهجره قم.