پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦٣ - تحليل گردهمايى سقيفه

زيرا اگر واقعا- آن‌گونه كه آقايان مدعى شدند- خلافت و جانشينى بستگى به سابقه در اسلام و خويشاوندى نزديك به رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم داشت، پس خلافت فقط اختصاص به على بن ابى طالب عليه السّلام داشت چرا كه او نخستين گرونده به اسلام بود، به خدا ايمان آورد و رسالت اسلامى را تصديق نمود و بر اساس پيمان برادرى كه رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم در روز ايجاد عقد برادرى بين مهاجران در مكه و مهاجران و انصار و ميان خود و على عليه السّلام در مدينه برقرار كرد، على عليه السّلام برادر دينى رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم و از نظر خويشاوندى پسر عموى آن حضرت به شمار مى‌آمد و بى‌ترديد نزديك‌ترين فرد به پيامبر تلقى مى‌شد و در دل او جاى داشت.

تحليل گردهمايى سقيفه‌

انصار به سرعت راهى سقيفه بنى ساعده شده و كاملا مخفيانه براى خود گردهمايى تشكيل دادند و سعد بن عباده رئيس قبيله خزرج را در حال بيمارى در آن گردهمايى حاضر نمودند. سعد به فرزندش فرمان داد: از آن‌جا كه به جهت بيمارى قادر نيست صدايش را به همه حاضران برساند، هرگاه سخن مى‌گويد، مطالب او را براى مردم تكرار كند، ازاين‌رو، سعد سخن مى‌گفت: و فرزندش (قيس) گوش مى‌داد و سپس با صداى بلند آن مطالب را براى مردم بازگو مى‌كرد. سعد خطاب به حاضران گفت:

شما در پذيرش دين الهى پيشى داشته‌ايد و در اسلام از ارج و فضيلتى برخورداريد كه هيچ قبيله‌اى از عرب از آن برخوردار نيست، رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم سيزده سال ميان قوم خود زندگى كرد و آن‌ها را به پرستش خدا و ترك بت‌پرستى فرا خواند ولى تعدادى اندك به آن بزرگوار ايمان آوردند تا اين‌كه‌