پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٣٣ - موضع امام عليه السلام در قبال عثمان

خشم آمد و به امام گفت: شما حق ندارى درباره وى چنين كارى انجام دهى امام عليه السّلام با سخنى برخاسته از حق و شرع بدو پاسخ داد: «بل و شرّ من هذا اذا فسق و منع حق اللّه أن يؤخذ منه»؛[١] بلكه بدتر از اين مورد، آن است كه وى به فسق و فجور بپردازد و حق خدا از او ستانده نشود.

سياست مالى عثمان، همان امتداد سياست عمر بود كه به ايجاد فاصله‌هاى طبقاتى انجاميد و در پرداخت سهم بيت المال برخى را بر برخى مقدم داشت، ولى فساد سياستش از سياست خليفه قبلى فزون‌تر بود، در حكومت عثمان، بنى اميه به ثروت‌هاى كلانى دست يافتند و آن‌گاه كه خليفه، مورد اعتراض خزانه‌دار بيت المال قرار گرفت، بدو گفت: تو فقط خزانه‌دار هستى، هرگاه به تو چيزى داديم، بستان و هروقت نداديم، ساكت بمان. صندوق‌دار گفت: به خدا سوگند! من نه خزانه دار توام و نه خاندانت، بلكه خزانه‌دار مسلمانانم ...

روز جمعه‌اى خزانه‌دار وارد مسجد شد و عثمان مشغول خطبه خواندن بود وى اظهار داشت: مردم! عثمان تصور كرده من خزانه‌دار او و خاندانش هستم ولى اين‌گونه نيست بلكه من خزانه‌دار مسلمانانم و اكنون كليدهاى بيت المال شما را نزدتان آورده‌ام و آن‌ها را به سمت مردم پرتاب كرد[٢].

موضع امام عليه السّلام در قبال عثمان‌

با خشم گرفتن مسلمانان بر عثمان، بزرگان صحابه نيز در قبال انحراف خليفه و دستگاه حاكم وى، به شدت موضع گرفتند و عثمان در مقابل، به آزار و

[١] . مروج الذهب ٢/ ٢٢٥.

[٢] . طبقات ابن سعد ٥/ ٣٨٨، تاريخ يعقوبى ٢/ ١٥٣ انساب الاشراف ٥/ ٥٨، المعارف ابن قتيبه ٨٤، شيخ المضيرة ابو هريره ١٦٩ و الغدير ٨/ ٢٧٦.