پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٥٧ - فرهنگ اسلامى در حكومت خلفا

همت گمارد تا در روند حركت اصلاح‌گرانه و دگرگون‌سازى كه در پيش داشت، او را يارى كنند. به اين ترتيب، كه ميان مردم دست به فعاليّت زد تا افكار و انديشه آنان را به كمال و پختگى لازم و بايسته برساند و اساس و پايه اين مجموعه آگاه و شايسته را توسعه و گسترش بخشد تا در روند تاريخ، مسير خود را طى كند و نسل‌هاى بعدى كارهاى خود را بر مبناى دستورات اسلام استمرار بخشند.[١]

٥. آن بزرگوار سنّت رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم را احيا كرد و مردم را از آن آگاه و به تدوين آن همّت گمارد. امام عليه السّلام به قرآن و تلاوت و حفظ و تفسير و تدوين آن توجه خاصى مبذول داشت، زيرا قرآن و سنّت، ستون دين به شمار مى‌آمدند و امّت اسلامى ناگزير مى‌بايست حقايق قرآن و سنّت را آن‌گونه كه از ناحيه خدا وضع شده بود و انتظار آن مى‌رفت، دريابند.

فرهنگ اسلامى در حكومت خلفا[٢]

از مهم‌ترين مشكلات سر راه آيين‌ها و اعتقادات، وجود افرادى عاجز و ناتوان و فاقد فكر و انديشه است كه در مقام دفاع و يا اجراى احكام اين رسالت‌ها برآيند. افرادى كه به قدرت دست مى‌يافتند وقتى جهت آشنايى با ديدگاه رسالت و مقدار آگاهى از آن، مورد آزمون قرار مى‌گيرند، سكوت و اختلافشان ميان مردم ايجاد شك و ترديد كرده و سبب بى‌اعتمادى آنان به رسالت و توانمندى‌هاى آن در امور زندگى مى‌گردد. به همين دليل شك و ترديد، حالتى رضايت‌بخش به خود مى‌گيرد و امّت را از هم‌گرايى با رسالت و

[١] . اهل البيت تنوع ادوار و وحدة هدف، از سيد محمد باقر صدر ٥٩. ٦٩.

[٢] . براى آگاهى بيشتر به معالم المدرستين سيد مرتضى عسكرى ٢/ ٤٣ مراجعه شود.