پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦٤ - تحليل گردهمايى سقيفه

شما را فضيلت و كرامت بخشيد و به دين خود اختصاص داد. شما با كسانى كه نافرمانى او كردند به شدت برخورد كرديد و بيش از ديگران با دشمنانش مبارزه نموديد و آن‌گاه خداوند در حالى كه از شما خشنود بود، روح او را قبض نمود. در اين موضوع با يكديگر متحد و يكپارچه باشيد زيرا شما از همه مردم به خلافت سزاوارتر و شايسته‌تريد.

ولى از ديدگاه كسانى كه اين رخدادها را مورد بررسى قرار مى‌دهند به دلايلى كه در ذيل به بيان آن‌ها خواهيم پرداخت، گردهمايى انصار در آغاز، در جهت اختصاص دادن ميراث پيامبر به خود و غصب خلافت از صاحبان اصلى آن تشكيل نشد:

١. نخبگان انصار نظير: ابو ايّوب انصارى، حذيفه يمانى، براء بن عازب، عبادة بن صامت كه در جنگ بدر شركت كرده بودند، در اين گردهمايى حضور نداشتند.

٢. انصار، سخنان و رهنمودهاى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم از جمله «پيشوايان دين از قريش‌اند» را به خوبى فهميده و آن‌ها را به خاطر سپرده بودند و بر آن‌چه در مورد عترت پاك پيامبر وارد شده بود، آگاهى داشتند و خود، در روز غدير شاهد بودند كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم على عليه السّلام را به جانشينى خويش منصوب كرد و آنان را به پيروى از على و اهل بيتش، سفارش فرمود ولى به مجرد اين‌كه متوجه شدند على عليه السّلام در حكومت نقشى كليدى ندارد گفتند: ما با كسى غير از على بيعت نخواهيم كرد.[١]

٣. با عنايت به اين‌كه هنوز پيكر مطهر رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم به خاك سپرده‌

[١] . تاريخ طبرى ٢/ ٤٤٣ چاپ مؤسسه اعلمى