پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢١٦ - مصيبت شورا

خود را برگزينند و كسى را كه با اكثريت و يا با گروهى كه عبد الرحمان بن عوف در آن است، به مخالفت برخيزد، گردن بزنند و فرمان داد صهيب رومى سه روز با مردم نماز بگزارد تا مسلمانان خليفه‌اى براى خويش تعيين كنند و از بزرگان انصار خواست بى‌آن‌كه نقشى در اين ماجرا داشته باشند، در آن محل حضور يابند[١]

وقتى اعضاى شورا نزد عمر حاضر شدند، وى به گونه‌اى نكوهش آميز آنان را مورد انتقاد قرار داد. در اين سخنان دلالتى بر راهنمايى و ارشاد صحيح به چشم نمى‌خورد تا در راستاى انتخابى كه بتواند مسلمانان را از بحران موجود خارج كند، آنان را يارى دهد.

وى گفت: اى سعد به خدا سوگند: تو با اين كه مرد جنگى، ولى به جهت درشت‌خويى و خشونتت تو را به جانشينى خود برنمى‌گزينم، اى عبد الرحمان! تو فرعون اين امتى، اى زبير! تو هرگاه خرسند باشى به افراد با ايمان مى‌مانى، ولى خشمى چون كافران دارى و طلحه را به خاطر كينه‌توزى و تكبرش‌[٢] به اين كار انتخاب نخواهم كرد، اگر او به خلافت برسد، انگشترش را در انگشت همسرش مى‌كند. و تو عثمان! به جهت حزب‌گرايى و طرفدارى از فاميل و خاندانت تو را به اين كار برنمى‌گزينم و اى على! تو را به خاطر علاقه‌اى كه به خلافت دارى براى اين كار انتخاب نمى‌كنم ولى تو از همه سزاوارترى و اگر به خلافت برسى مردم را به حق آشكار و راه راست، رهنمون مى‌گردى.[٣]

[١] . تاريخ طبرى ٣/ ٢٩٤ ....، طبقات ابن سعد ٣/ ٢٦١، الامامة و السياسة ٤٢، كامل ابن اثير ٣/ ٦٨

[٢] . طبق نقل عمر از رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم اين افراد چگونه اهل بهشت‌اند در صورتى كه عبد الرحمان، فرعون اين امت است و طلحه كينه‌توز و متكبر است و زبير در حالت خشنودى مؤمن، و در حالت خشم، چون كافران است؟

[٣] . الامامة و السياسة ٤٣.