پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦٧ - خلافت از ديدگاه قريش

همدست و در اين راستا تمام ابزار جنگ را به كار گرفتند و با انواع تاكتيك‌هاى مبارزاتى در برابر آنان ايستادند و در توطئه بر ضد آن‌ها به برنامه‌ريزى و طرح و نقشه پرداختند.

حركتى را كه قريش انجام دادند به جهت علاقه‌مندى آنان به پرستش بت‌ها و يا ناخرسندى از رسالت جديد انجام نمى‌گرفت زيرا در آيين اسلام، احكامى مخالف فطرت سالم وجود نداشت‌[١] بلكه قريش در اين انديشه بود كه ساختار سياسى حاكميت خود را بر اساس تقسيم مناصب عزّت و سربلندى، به ويژه در جامعه آن روز جزيرة العرب كه گرايش‌هاى قبيله‌اى بر آن حكمفرما بود، تغيير دهد.

از همين رهگذر قريش نمى‌خواست تيره بنى هاشم را بر ساير تيره‌هاى خود امتياز بخشيده و از آن‌ها برتر بداند بلكه بر اين تصور بود كه بنى هاشم با در اختيار داشتن نبوّت و دفاعى كه تا پاى جان از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم انجام مى دهد در پى امتيازطلبى و يا انگيزه برترى جويى بر همگان است، به همين دليل بنى هاشم را در شعب به محاصره گذاشته و براى كشتن رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم دست به توطئه زدند. ولى محاصره و ساير تلاش‌هاى آنان در راستاى به قتل رساندن پيامبر به شكست انجاميد و چرخ عظيم رسالت اسلامى همه قدرت‌هاى مخالف را درنورديد و قريش با بى‌ميلى اسلام آورد و بدين ترتيب، از توان و قدرتى كه به تواند در برابر نبوّت مقاومت كند، برخوردار نبود.

ولى زمانى كه رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم به فرمان خدا زمينه را براى جانشينى على عليه السّلام و فرزندان وى پس از خود، كه بيش از همه به اصول و احكام اسلامى‌

[١] . روايت شده بسيارى از سران قريش آشكارا با دين اسلام دشمنى مى‌كردند ولى براى شنيدن قرآن پنهانى در جلسات شركت مى‌كردند.