پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٧٤ - درگيرىهايى در حومه بصره

صحيح و گمراهانه سران سپاه جمل را براى آنان روشن ساخت. ارادتمندان به اسلام و امام عليه السّلام آمادگى خويش را براى دفاع از حق و آيين مقدس خدا و جلوگيرى از تسلط ناكثان بر بصره، اعلان داشتند.[١]

عثمان بن حنيف كه برخوردار از اخلاق پسنديده اسلامى و مطيع رهبر و پيشواى خود امام على عليه السّلام بود كوشيد تا عايشه و همراهانش را از طغيان و سركشى منصرف سازد و از وقوع درگيرى و جنگ پرهيز شود. ازاين‌رو، عمران بن حصين و ابو الأسود دئلى را نزد آنان اعزام كرد تا با عايشه و همراهانش به گفت‌وگو بپردازند و آن‌ها را از تصميم بيهوده خود منصرف كنند، ولى تلاش‌هاى اين دو تن با شكست مواجه شد و عايشه در كنار طلحه و زبير، بر ايجاد فتنه و آشوب و اعلان جنگ، پافشارى نشان دادند.[٢]

عايشه و همراهان وى به منطقه «مربد» رسيدند و از سمت بالاى آن منطقه بدان‌جا وارد شدند، عثمان بن حنيف و جمعى از مردم بصره، به سوى آنان حركت كردند، طلحه و زبير و عايشه با ايراد سخن به بهانه خون‌خواهى عثمان، مردم را به بيرون رفتن از بيعت امام على عليه السّلام تحريك مى‌كردند و بدين وسيله، ميان مردم اختلاف به وجود آمد و دسته‌اى مخالف و جمعى اعلان موافقت كردند.

جارية بن قدامه سعدى نزد عايشه آمد تا با پند و اندرز وى را از برافروختن آتش و فتنه باز دارد. ازاين‌رو، خطاب به او گفت: اى ام المؤمنين! به خدا سوگند! اهميت كشته شدن عثمان كمتر از اين است كه تو سوار بر اين شتر ملعون، از خانه خود خارج شوى و خود را در معرض تيغ و شمشير قرار

[١] . الامامة و السياسة ٨٣.

[٢] . تاريخ طبرى ٣/ ٤٧٩ چاپ مؤسسه اعلمى، كامل ابن اثير ٣/ ٢١١.