پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٢٣ - شورا از ديدگاه امام عليه السلام

شورا از ديدگاه امام عليه السّلام‌

با موضع‌گيرى عمر و كانديد كردن امام عليه السّلام به عنوان يكى از اعضاى شورا، حزن و اندوه به دل امام عليه السّلام راه يافت و به يقين دانست كه حيله‌اى در كار است تا او را از خلافت كنار نهند و حكومت اسلامى را از مسير صحيح منحرف سازند. به مجرد اين‌كه امام عليه السّلام از نزد عمر خارج شد عمويش عباس با او ديدار كرد و امام عليه السّلام با پيشدستى به او فرمود: «عمو جان خلافت از ما به ديگران رسيد.»

عباس گفت: از كجا دانستى؟

على عليه السّلام فرمود: به اين دليل كه در اين جمع) عثمان قرين و همطراز من شد، عمر در جمع (اعضاى شورا) گفت: شماها بايد طرفدار اكثريت باشيد، اگر هردو تن از اعضا، يك تن را برگزيدند، به جمعى كه عبد الرحمان بن عوف در آن است درآييد زيرا سعد با پسر عمويش عبد الرحمان مخالفت نمى‌كند و عبد الرحمان نيز داماد عثمان است و با يكديگر اختلافى ندارند، با اين وصف يا عبد الرحمان با عثمان بيعت مى‌كند و خلافت را بدو مى‌سپارد و يا بر عكس، (عمو جان) بنابراين اگر فرضا دو تن باقيمانده نيز با من موافق باشند، سودى به حال من نخواهد داشت‌[١]

امام عليه السّلام به خوبى قضيه را دريافت و بدين ترتيب، با تبانى عثمان و عبد الرحمان، خلافت به عثمان رسيد. نقل شده كه: سعد وقاص، حق خويش را در شورا به پسر عمويش عبد الرحمان بخشيد و طلحه نيز به عثمان تمايل نشان داد و حقش را به او واگذارد و تنها زبير باقى مانده بود كه به سود امام از حق خود گذشت در اين‌جا عبد الرحمان مى‌بايست يا امام و يا عثمان را برگزيند؛

[١] . تاريخ طبرى ٥/ ٢٢٦.