دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٣٧ - وفات
را به حسين بن روح ارجاع مىداد[١] و زمينه نيابت وى را فراهم مىنمود. او در اواخر حيات خويش، قبر خود را آماده كرده بود و همه روز در قبر خويش آياتى از قرآن را تلاوت مىكرد.[٢]
او كه با خبر امام مهدى عليه السلام از زمان مرگ خويش آگاه بود،[٣] آن را به آگاهى برخى از خواص خود نيز رسانده بود. محمّد بن عثمان در پايان جمادى الاولى سال ٣٠٥ يا ٣٠٤ ق درگذشت[٤] و در كنار مادرش در باب الكوفه بغداد به خاك سپرده شد.[٥] مزار وى هماكنون نيز در بغداد، مشهور به خلّانى است.
٦١٥. الغيبة، طوسى- با سندش به نقل از عبد اللَّه بن جعفر حِميَرى[٦]-: توقيعى به شيخ ابو جعفر محمّد بن عثمان بن سعيد عَمرى- كه خداوند، روحش را پاك بدارد- در تسليت فوت پدرش- كه خداى متعال از او خشنود باد- رسيد و در بخشى از آن نوشته آمده بود: «ما از آنِ خداييم و به سوى او باز مىگرديم، در برابر فرمانش تسليم و به قضايش خشنود هستيم. پدرت سعادتمندانه زيست و ستوده در گذشت. خداوند، او را رحمت كند و به اوليا و دوستدارانش ملحق كند كه همواره در كار آنان كوشا بود و تلاشش در كارهايى بود كه او را به خداى عز و جل و به ايشان نزديك مىكرد! خداوند، رويَش را خرّم گرداند و لغزشش را ناديده بگيرد!».
و در بخشى ديگر، آمده بود: «خدا پاداشت را فراوان و عزادارىات را نيكو كند!
[١]. ر. ك: ص ٣٥٩ ح ٦٣٠، الغيبة، طوسى: ص ٣٦٧ و ٣٧٠.
[٢]. ر. ك: ص ٣٤٧ ح ٦٢٦.
[٣]. همان جا.
[٤]. ر. ك: ص ٣٤٩ ح ٦٢٧، خلاصة الأقوال: ص ٢٥٠، الكامل فى التاريخ: ج ٥ ص ٦٠.
[٥]. ر. ك: ص ٣٤٩ ح ٦٢٧.
[٦]. ابو عبّاس عبد اللَّه بن جعفر بن حسين حِميَرى قمى: شيخ و بزرگ اهل قم، ثقه و از اصحاب امام هادى عليه السلام وامام عسكرى عليه السلام است. پس از سال ٢٩٠، وارد كوفه شد و اهالى اين شهر، از او حديث شنيدند و بسيار نقل كردند. او كتابها، رسالهها و نيز نامههايى از سوى امام مهدى عليه السلام دارد( ر. ك: رجال النجاشى: ج ٢ ص ١٨ ش ٥٧١ الفهرست، طوسى: ص ١٦٧ ش ٤٣٩ رجال الطوسى: ص ٣٨٩ ش ٥٧٢٧، ص ٤٠٠ ش ٥٨٥٧، رجال البرقى: ص ٦٠).