دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٧٨ - حكمت غيبت امام مهدى عليه السلام

قابل فهم است، چنان كه امام صادق عليه السلام در تبيين حكمت غيبت مى‌فرمايد:

إنَّ وَجهَ الحِكمَةِ فى ذلِكَ لا يَنكَشِفُ إلّابَعدَ ظُهورِهِ، كَما لا يَنكَشِفُ وَجهُ الحِكمَةِ لِما أتاهُ الخِضرُ عليه السلام مِن خَرقِ السَّفينَةِ، وَ قَتلِ الغُلامِ، وَ إقامَةِ الجِدارِ لِموسى‌ عليه السلام إلّا وَقتَ افتِراقِهِما.[١]

حكمت اين كار، جز پس از ظهورش، آشكار نمى‌شود، همان گونه كه حكمت سوراخ كردن كشتى و كشتن جوان و بنا كردن ديوار از سوى خضر عليه السلام براى موسى، تا هنگام جدايى‌شان، آشكار نشد.

بنا بر اين، ساير آنچه در تبيين حكمت غيبت امام مهدى عليه السلام در احاديث اسلامى آمده (و در عناوين و روايات پيشين بدان اشاره شد)، به گونه‌اى به اين حكمت باز مى‌گردد و يا مطلبى است كه به تناسب فهم مخاطب، بيان شده است.

مثلًا يكى از عوامل زمينه‌سازى سياسى حكومت جهانى امام مهدى عليه السلام، اين است كه مردم جهان، انواع حكومت‌هاى مدّعى عدالت و آزادى و حقوق بشر را بيازمايند و عملًا به اين نتيجه برسند كه جز رهبرى الهى خاندان رسالت نمى‌تواند عدالت را در جهان برقرار سازد. امام صادق عليه السلام به اين حكمت اشاره فرموده است:

ما يَكونُ هذَا الأَمرُ حَتّى‌ لا يَبقى‌ صِنفٌ مِنَ النّاسِ إلّاوَ قَد وُلّوا عَلَى النّاسِ، حَتّى‌ لا يَقولَ قائِلٌ: إنّا لَو وُلّينا لَعَدَلنا، ثُمَّ يَقومُ القائِمُ بِالحَقِّ وَ العَدلِ.[٢]

اين امر (قيام) روى نمى‌دهد تا آن كه هيچ گروهى از مردم نماند، جز آن كه بر مردم، حكومت كند، براى اين كه كسى نگويد: اگر ما حاكم مى‌شديم، عدالت مى‌ورزيديم! سپس قائم به حق و عدالت، قيام مى‌كند.

بنا بر اين، حكمت ايجاب مى‌كند امامى كه ذخيره الهى براى اقامه عدل در سراسر جهان است، پيش از فراهم شدن زمينه حكومت جهانىِ او، در پرده غيبت‌

[١]. ر. ك: ص ١٤٦ ح ٥٣٤.

[٢]. ر. ك: ص ١٥٢ ح ٥٣٧.