دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧٧ - درآمد

درآمد[١]

جامعه اسلامى از آغاز، با مفهوم «حكومت» آشنا بوده و به حضور و ظهور حاكمان خو گرفته و جامعه شيعى نيز از مفهوم «امامت» و حضور هميشگى «حجّت» آگاه بوده است، هر چند تنها، راويان، عالمان و حلقه‌هاى مرتبط با آنان با مفهوم دقيق اين حضور آشنا بودند و فضاى اختناق و تقيه، فرصت عمومى‌سازى اين آگاهى و ژرف‌نگرى در آن را فراهم نياورد.

اهل بيت عليهم السلام در كنار ترويج و تبيين مفهوم امامت، از همان آغاز كوشيدند كه شيعيان مرتبط با خود را از اين موضوع آگاه كنند كه حضور هميشگى حجّت و نياز همواره هستى به او، با ظهور و آشكار بودن او تفاوت دارد. البته اين كوشش‌هاى جانبى، تحت تأثير محدوديت‌هاى فضاى صدور بودند. از اين رو، گستره آگاهى‌بخشى و دانش‌افزايى آن، همه شيعيان را در بر نمى‌گرفت؛ امّا تلاش مستمر و خستگى‌ناپذير اهل بيت عليهم السلام توانست فضا و فرهنگ عمومى شيعه را تا حدّ قابل قبولى آماده پذيرش «غيبت» نمايد و به سؤال‌ها، ابهام‌ها و حتّى انكارهاى برخاسته از مواجهه با مسئله نوپديد غيبت امام عصر عليه السلام و فضاى برساخته منحرفان، كژانديشان و دشمنان، پاسخى در خور دهد.

آنچه مى‌آيد، اشاره‌اى به تلاش‌هاى امامان عليهم السلام و اصحاب ايشان است. در پايان نيز از دو تدبير جانبى ياد مى‌كنيم كه اگر چه به گونه مستقيم در راستاى آماده‌سازى براى غيبت نبوده است، امّا گذار از آن را تسهيل نموده و به آمادگى ذهنى و عملى‌

[١]. به قلم پژوهشگر ارجمند، حجة الاسلام و المسلمين عبد الهادى مسعودى.