دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٢٥ - بركات خاص
معناى ارائه طريق است؛ ولى هدايت خاص به معناى رساندن به مقصد. نكته قابل توجّه، اين است كه شرط برخوردارى از هدايت خاصّ الهى، پيروى از هدايت عامّ اوست.
هدايت به معناى نخست، بى ترديد، از طريق انبيا و اوصياى آنان صورت مىگيرد، هر چند بر پايه برخى احاديث، هدايت دوم نيز از طريق آنهاست، مانند اين حديث كه به سند معتبر از امام باقر عليه السلام نقل شده است:
لَنورُ الإِمامِ فى قُلوبِ المُؤمِنينَ أنوَرُ مِنَ الشَّمسِ المُضيئَةِ بِالنَّهارِ، وَ هُمُ الَّذينَ يُنَوِّرونَ قُلوبَ المُؤمِنينَ، وَ يَحجُبُ اللَّهُ نورَهُم عَمَّن يَشاءُ، فَتُظلَمُ قُلوبُهُم وَ يَغشاهُم بِها.[١]
نور امام در دلهاى مؤمنان، تابناكتر از نور خورشيدِ تابان در روز است. به خدا سوگند، آنان دلهاى مؤمنان را روشن مىكنند.
اين سخن مىتواند اشاره به اين نكته باشد كه نقش انبيا و اوصياى آنان كه به موقعيت ولايت تكوينى دست يافتهاند، تنها نشان دادن راه تكامل نيست؛ بلكه ضمير و باطن و جان انسانهاى مستعد در پرتو نورافشانى باطنى آنان، پرورش مىيابند و به سوى كمال مطلق- كه مقصد و مقصود حركت انسانى است-، رهسپار مىگردند.
علّامه طباطبايى در تبيين نقش امام در هدايت باطنى انسانها مىفرمايد:
كسى كه حامل درجات قرب و امير قافله اهل ولايت بوده و رابطه انسانيت را با اين واقعيت حفظ مىكند، در لسان قرآن، «امام» ناميده مىشود. «امام» يعنى:
كسى كه از جانب حق- سبحانه-، براى پيشروى صراط ولايت، اختيار شده و زمام هدايت معنوى را در دست گرفته. ولايت كه به قلوب بندگان مىتابد، اشعّه و
[١]. ر. ك: ص ١٩٤ ح ٥٨٧.