دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٢٤ - بركات خاص

ليكن به نظر مى‌رسد كه روشن‌ترين وجه در اين تشبيه، آن است كه روشنايى روز، دليل وجودِ خورشيدِ پنهان است، و همان طور كه عموم مردم از نور خورشيدِ پنهان بهره مى‌برند، عموم مردم از انواع بركات امام غايب بهره‌مند مى‌شوند.

خطر بطلان حجّت‌هاى الهى‌

احاديثى‌[١] كه در تبيين حكمت وجود امام غايب، به خطر بطلان حجّت‌هاى الهى در صورت عدم وجود وى استدلال كرده‌اند نيز به نقش اساسى وجود انسان كامل در نظام هستى اشاره دارند، از جمله اين حديث:

اللَّهُمَّ إنَّكَ لا تُخلِى الأَرضَ مِن حُجَّةٍ لَكَ عَلى‌ خَلقِكَ، ظاهِرٍ أو خافٍ مَغمورٍ، لِئَلّا تَبطُلَ حُجَجُكَ وَ بَيِّناتُكَ.[٢]

بار خدايا! ناگزير، در زمين تو را حجّتى بر خلقت بايد، يا آشكار، و يا ترسان و پنهان، تا حجّت‌ها و دلايل روشن تو از ميان نروند.

بركات خاص‌

آنچه تا كنون بِدان اشاره شد، بركات امام غايب براى عموم جهانيان بود؛ ولى بركات او، منحصر به اين موارد نيست؛ بلكه وجودش براى كسانى كه از شايستگى لازم برخوردار باشند، بركات ويژه‌اى نيز دارد. بر پايه احاديث اهل بيت عليهم السلام، اين بركات عبارت‌اند از:

١. هدايت باطنى‌

هدايت الهى، دو گونه است: هدايت عام‌[٣] و هدايت خاص.[٤] هدايت عام، به‌

[١]. مانند: ح ٥٨٩- ٥٩٣.

[٢] ر. ك: ص ١٩٨ ح ٥٩١.

[٣]. در اين آيه، هدايت به اين معناست:« إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً؛ ما راه را به او نشان داديم. ياسپاس‌گزار است يا ناسپاس»( انسان: آيه ٣).

[٤]. در اين آيه، هدايت به اين معناست:« وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا؛ و آنان كه به خاطر ما كوشيدند، بى گمان، آنان را به راه‌هاى خود ره‌نمون مى‌كنيم»( عنكبوت: آيه ٦٩).