دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ

فصل ششم ويژگىهاى امام مهدى(ع)

6/ 1 ويژگىهاى پيامبرانه

6/ 2 خصوصيتى از ذو القرنين

6/ 3 شبيهترين مردم به پيامبر خدا(ص)

6/ 4 برترين امامان، از اولاد امير مؤمنان(ع)

6/ 5 آخرين امام و وصى

6/ 6 حضور همهساله در حج

6/ 7 از سروران بهشت

سخنى در باره سروران اهل بهشت

فصل هفتم پاسخ چند پرسش

7/ 1 توضيحى در باره امامت در خردسالى

7/ 2 ازدواج امام مهدى عليه السلام

يك نظريه موافقان

الف - ازدواج، سنت مؤكد اسلامى

ب - احاديث، ادعيه و زيارات

ج - داستان جزيره خضرا

د - كنيه«ابا صالح»

دو نظريه مخالفان

سه نظريه ترديد يا سكوت

تحليل و ارزيابى

7/ 3 مكانهاى منسوب به امام مهدى(ع)

1 مسجد سهله

2 مسجد جمكران

2 - 1 - گزارش آغاز بنا

2 - 2 - منابع گزارش

يك بررسى منابع گزارش

دو بررسى محتواى گزارش

سه موارد ديگر

7/ 4 جزيره خضراء

تحليل و نقد

بخش سوم غيبت امام مهدى(عج)

الف - اقدامات علمى(آگاهىبخشى و انكارزدايى)

1 انكارزدايى

1 - 1 دو گونه بودن حضور امام

1 - 2 مشابه پيشين داشتن غيبت

2 بيان ويژگىهاى غيبت

2 - 1 مقدر بودن غيبت

2 - 2 تعيين سرآغاز غيبت

2 - 3 دو بخشى و طولانى بودن غيبت

3 تبيين آسيبهاى روزگار غيبت

3 - 1 حيرت و ضلالت

3 - 2 فتنه و يأس

3 - 3 بلا و محنت

4 - 3 اختلاف و درگيرى

ب - جريانهاى جانبى يارى دهنده

1 نصب وكيلان خاص

2 ارجاع به عالمان

فصل يكم پيشگويى غيبت امام مهدى(ع)

1/ 1 خبر دادن پيامبر(ص) از غيبت امام مهدى(ع)

1/ 2 خبر دادن امام على(ع) از غيبت امام مهدىعليه السلام

1/ 3 خبر دادن امام حسن(ع) از غيبت امام مهدى(ع)

1/ 4 خبر دادن امام حسين(ع) از غيبت امام مهدى(ع)

1/ 5 خبر دادن امام زين العابدين(ع) از غيبت امام مهدى 7

1/ 6 خبر دادن امام باقر(ع) از غيبت امام مهدى(ع)

1/ 7 خبر دادن امام صادق(ع) از غيبت امام مهدى(ع)

1/ 8 خبر دادن امام كاظم(ع) از غيبت امام مهدى(ع)

1/ 9 خبر دادن امام رضا(ع) از غيبت امام مهدى(ع)

1/ 10 خبر دادن امام جواد(ع) از غيبت امام مهدى(ع)

1/ 11 خبر دادن امام هادى(ع) از غيبت امام مهدى(ع)

1/ 12 خبر دادن امام عسكرى(ع) از غيبت امام مهدى(ع)

1/ 13 غيبتى طولانى دارد

1/ 14 دو غيبت كوتاه و بلند دارد

1/ 15 مردم، ظهور امام(ع) را به دليل طولانى شدن غيبتش، بعيد مىشمرند

چگونگى غيبت و توضيحى در باره سرداب غيبت

1 چگونگى غيبت

2 سرداب غيبت

1 سرداب غيبت در منابع شيعه

2 افتراى ظهور امام مهدى عليه السلام از سرداب غيبت

فصل دوم اشاراتى به حكمت غيبت امام مهدى(ع)

2/ 1 رازى كه جز پس از ظهور، آشكار نمىشود

2/ 2 آزمودن همه حكومتها

2/ 3 آزمودن و ناب كردن مردم

2/ 4 بيعت بر گردن نداشتن

2/ 5 اگر ظاهر شود، كشته مىشود

2/ 6 جارى شدن سنتهاى پيامبران(عليهم السلام) در باره او

2/ 7 بيرون آمدن وديعههاى خدا

تبيين حكمت غيبت

قلمرو اين پژوهش

سه نكته مهم در تبيين حكمت غيبت

1 جهانى شدن اسلام در آينده تاريخ

2 نقش انسان در سرنوشت خود و جهان

3 نقش بىبديل امام مهدى عليه السلام در جهانى شدن اسلام

حكمت غيبت امام مهدى عليه السلام

فصل سوم بركات تكوينى امام غايب

3/ 1 بقاى نظام جهان

3/ 2 نعمت نهان و هدايت پنهان

3/ 3 خورشيد در پس ابر

3/ 4 بركتهاى ديگر

تبيين بركات امام غايب

الف - بركت اجمالى وجود امام غايب

ب - بركات تفصيلى وجود امام غايب

بركات عام

1 بقاى نظام زمين

2 بقاى نظام جهان

3 فرود آمدن انواع نعمتها

4 امان اهل زمين

نقش خورشيد پشت ابر

خطر بطلان حجتهاى الهى

بركات خاص

واسطه فيوضات الهى

نيازمندى فيض الهى به واسطه

واسطه فيض الهى قبل از آفرينش انسان

بخش چهارم سفيران امام مهدى(ع) در غيبت صغرا

فصل يكم نهاد وكالت در عصر امامان اهل بيت(عليهم السلام)

1 دلايل تشكيل و گسترش نهاد وكالت

1 - 1 فراوانى شمار شيعيان

1 - 2 گسترش مناطق شيعهنشين

1 - 3 دشوارى ارتباط مستقيم با امام

1 - 4 تنوع نيازها

1 - 5 پديد آمدن انحرافات

1 - 6 آمادهسازى براى دوره غيبت كبرا

2 وظايف نهاد وكالت

2 - 1 اقتصادى

2 - 2 فرهنگى

2 - 3 سياسى اجتماعى

2 - 4 حفاظتى

3 ساختار نهاد وكالت

4 ويژگىهاى وكيلان

4 - 1 كاردانى، مديريت و تدبير

4 - 2 رازدارى و نهانكارى

4 - 3 عدالت و وثاقت

5 قلمرو جغرافيايى نهاد وكالت

1 مدينه

4 بغداد

5 سامرا

9 همدان

10 آذربايجان

11 اهواز و بصره

12 بيهق،(سبزوار) و نيشابور

13 سمرقند

7 اسامى يافته شده از وكيلان

فصل دوم فضاى جامعه اسلامى منتهى به عصر غيبت كبرا

الف - جهان اسلام، در آستانه غيبت صغرا

1 خلافت عباسى

1 - 1 هارون بن معتصم ملقب به«الواثق بالله»(227 - 232 ق)

1 - 2 جعفر بن معتصم ملقب به«المتوكل على الله»(232 - 247 ق)

1 - 3 محمد بن متوكل ملقب به«المنتصر بالله»(247 - 248 ق)

1 - 4 احمد بن محمد بن معتصم ملقب به«المستعين بالله»(248 - 252 ق)

1 - 5 محمد بن متوكل ملقب به«المعتز بالله»(252 - 255 ق)

1 - 6 محمد بن واثق ملقب به«المهتدى بالله»(255 - 256 ق)

1 - 7 احمد بن متوكل ملقب به«المعتمد على الله»(256 - 279 ق)

2 تجزيه دولت عباسى

2 - 1 اغلبيان(184 - 296 ق)

2 - 2 طاهريان(207 - 254 ق)

2 - 3 صفاريان(254 - 296 ق)

2 - 4 طولونيان(254 - 292 ق)

2 - 5 علويان طبرستان(254 - 314 ق)

2 - 6 سامانيان(261 - 389 ق)

2 - 7 فاطميان(296 - 578 ق)

2 - 8 حمدانيان(293 - 392 ق)

3 امامان و خلافت عباسى

ب - جهان اسلام در دوران غيبت صغرا

1 خلافت عباسى

1 - 1 محمد بن متوكل ملقب به«المعتمد على الله»(256 - 279 ق)

1 - 2 احمد بن موفق ملقب به«المعتضد بالله»(279 - 289 ق)

1 - 3 على بن معتضد ملقب به«المكتفى بالله»(289 - 295 ق)

1 - 4 جعفر بن معتضد ملقب به«المقتدر بالله»(295 - 320 ق)

1 - 5 احمد بن معتضد ملقب به«القاهر بالله»(320 - 322 ق)

1 - 6 احمد بن مقتدر ملقب به«خليفة الراضى بالله»(322 - 329 ق)

2 رويدادهاى سياسى مهم

2 - 1 قيام زنگيان

2 - 2 قيام زيديان

2 - 3 قيام اسماعيليان

2 - 4 قيام قرمطيان

3 شيعيان و عباسيان

4 اوضاع علمى و فرهنگى

4 - 1 دانش حديث

4 - 2 دانش فقه

4 - 3 نگاشتههاى علوم ديگر

4 - 4 گسترش مكتب معتزله

4 - 5 فعاليتهاى علمى و فرهنگى شيعيان

4 - 6 دانشمندان بزرگ شيعه در عصر غيبت صغرا

نتيجهگيرى

فصل سوم نائبان چهارگانه امام مهدى

3/ 1 نايب نخست عثمان بن سعيد العمرى

منزلت«عمرى» نزد امامان عليهم السلام

دلايل نيابت«عمرى» از امام مهدى عليه السلام

1 اجماع شيعيان اثنا عشريه

2 رواياتى كه دلالت بر نيابت وى دارند

3 وثاقت عثمان بن سعيد

4 كراماتى كه از وى صادر شد

5 صدور توقيعات به خط ناحيه مقدسه

6 وجوب اعلام امام در صورت عدم صحت ادعاى عثمان

وفات عثمان بن سعيد

3/ 2 نايب دوم محمد بن عثمان

نگاشتهها

3/ 3 نايب سوم حسين بن روح

شخصيت علمى

حوادث دوران نيابت

3/ 4 نايب چهارم على بن محمد سمرى

دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٦٣ - ٢/ ٤ بيعت بر گردن نداشتن

سپس فرمود: «قائم ما، هنگامى كه قيام مى‌كند، بيعت هيچ كس را به گردن ندارد و به اين خاطر است كه ولادتش پنهان و وجودش غايب مى‌ماند».[١]

٥٥٠. كمال الدين‌- با سندش به نقل از سعيد بن جبير-: امام زين العابدين عليه السلام فرمود: «قائم ما، ولادتش بر مردم، پنهان مى‌ماند، تا آن جا كه مردم مى‌گويند:" هنوز متولّد نشده است"، براى اين كه هنگامى كه قيام مى‌كند، بيعت هيچ كس را بر گردن نداشته باشد».[٢]

٥٥١. كمال الدين‌- با سندش به نقل از ابو بصير-: امام صادق عليه السلام فرمود: «صاحب اين امر (ولايت)، ولادتش بر اين مردم، پوشيده مى‌ماند تا چون قيام مى‌كند، بيعت كسى را بر گردن نداشته باشد».[٣]

٥٥٢. كمال الدين‌- با سندش به نقل از ابو بصير-: امام صادق عليه السلام فرمود: «صاحب اين امر (قيام و ولايت)، ولادتش از اين مردم، پنهان مى‌ماند تا چون قيام مى‌كند، بيعت كسى بر گردنش نباشد و خداوند عز و جل كارش را در يك شب به سامان مى‌رساند».[٤]

[١]. كمال الدين: ص ٣٠٣ ح ١٤( با سند معتبر)، إعلام الورى‌: ج ٢ ص ٢٢٩، بحار الأنوار: ج ٥١ ص ١٠٩ ح ١.

[٢]. كمال الدين: ص ٣٢٢ ح ٦( با سند معتبر)، إعلام الورى‌: ج ٢ ص ٢٣١، بحار الأنوار: ج ٥١ ص ١٣٥ ح ٢.

[٣]. كمال الدين: ص ٤٧٩ ح ١( با سند صحيح)، بحار الأنوار: ج ٥٢ ص ٩٥ ح ١١. نيز، ر. ك: الكافى: ج ١ ص ٣٤٢ ح ٢٧ و كمال الدين: ص ٤٧٩ ح ٢ و ص ٤٨٠ ح ٣ و الغيبة، نعمانى: ص ١٧١ ح ٤ و ص ١٩١ ح ٤٥ و ٤٦.

[٤]. كمال الدين: ص ٤٨٠ ح ٥، الخرائج و الجرائح: ج ٢ ص ٩٥٦، بحار الأنوار: ج ٥٢ ص ٩٦ ح ١٥.