دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٧٦ - ٢ نقش انسان در سرنوشت خود و جهان

«وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصَّالِحُونَ.[١]

و در زبور، پس از ذكر نوشتيم كه زمين را بندگان صالحم به ارث مى‌برند».

مسئله مهم در فراگير شدن اسلام در جهان، اين است كه: آيا اين امر از طريق اعجاز يا اجبار تحقّق خواهد يافت، يا اين كه با فراهم شدن زمينه‌هاى لازم، جامعه بشر، پذيراى ارزش‌هاى اسلامى خواهد شد؟

در نكته دوم به اين پرسش پاسخ داده مى‌شود.

٢. نقشِ انسان در سرنوشت خود و جهان‌

از نظر اسلام، انسان، نقش اوّل را در ساختن سرنوشت خود و جهان دارد، چنان كه قرآن مى‌فرمايد:

«إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ.[٢]

خداوند، سرنوشت هيچ قوم [و ملّتى‌] را تغيير نمى‌دهد، مگر آن كه آنان آنچه را در خودشان است، تغيير دهند!».

بنا بر اين، فراگير شدن اسلام در جهان و حاكميت ارزش‌هاى دينى بر جامعه، بيش از هر چيز، بر اراده و انتخاب مردم، استوار است.

اگر خداوند متعال مى‌خواست اسلام از طريق اعجاز و اجبار، جهانى شود، در عصر نبوّت خاتم انبيا صلى الله عليه و آله چنين مى‌شد؛ امّا اين گونه نخواسته و نمى‌خواهد:

«وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعاً أَ فَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ.[٣]

و اگر پروردگار تو مى‌خواست، تمام كسانى كه روى زمين هستند، همگى‌

[١]. انبيا: آيه ١٠٥.

[٢]. رعد: آيه ١١.

[٣]. يونس: آيه ٩٩.