همچنين احاديثى كه بركات وجود امام غايب را به بركات خورشيد پشت ابر تشبيه كرده‌اند، به انواع بركات عامّ وجود امام اشاره دارند، مانند حديثى كه در آن سليمان بن مهران از امام صادق عليه السلام مى‌پرسد: مردم چگونه از حجّت پنهانِ در پس پرده، سود مى‌جويند؟ و امام در پاسخ مى‌فرمايد:

كَما يَنتَفِعونَ بِالشَّمسِ إذا سَتَرَهَا السَّحابُ.[١]

همان گونه كه از خورشيد، سود مى‌جويند، هنگامى كه ابر، آن را مى‌پوشاند.

يا در حديثى ديگر از امام مهدى عليه السلام آمده است:

وَ أَمّا وَجهُ الانتِفاعِ بى فى غَيبَتى فَكَالانتِفاعِ بِالشَّمسِ إذا غَيَّبَتها عَنِ الأَبصارِ السَّحابُ.[٢]

و امّا چگونگى بهره بردن از من در روزگار غيبتم، مانند سود بردن از خورشيد است، هنگامى كه ابر، آن را از ديده‌ها مى‌پوشاند.

وجوه مختلفى براى تبيينِ تشبيه امام غايب به خورشيد پشت ابر گفته شد؛[٣]

[١]. ر. ك: ص ٢١٢ ح ٦٠٣.

[٢]. ر. ك: ص ٢٠٢ ح ٥٩٧.

[٣]. علّامه مجلسى در بحار الأنوار( ج ٥٢ ص ٩٣٥) در تبيين اين تشبيه، هشت وجه آورده است:« علّت تشبيه‌امام غايب به خورشيد پنهان در ابر .... بايد دانست كه تشبيه وجود اقدس امام زمان عليه السلام به آفتاب پنهان در ابر، اشاره به امورى چند است:

اوّل، اين كه نور عالم هستى و علم و هدايت، توسّط آن امام به خلق خدا مى‌رسد؛ زيرا با اخبار مستفيض، ثابت شده كه ذوات مقدّسه( ائمّه اطهار) علّت غايى ايجاد مخلوق عالم اند؛ و اگر آنها نبودند، نور عالم، به غير آنها نمى‌رسيد و هم ثابت شده كه به بركت و وساطت و توسّل به آنها، علوم و معارف حق، براى مردم آشكار مى‌گردد، و گرفتارى‌ها از آنها برطرف مى‌شود. و اگر آنها نبودند، مردم به وسيله اعمال زشت، مستحقّ انواع عذاب الهى بودند، چنان كه خداوند فرموده است:« وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيهِمْ»( انفال: آيه ٣٣)؛ يعنى: مادام كه تو( پيغمبر) در ميان آنها هستى، خدا آنها را عذاب نمى‌كند. ما پس از تجربه زياد، به اين نتيجه رسيده‌ايم كه در امور پيچيده و مسائل مشكل و هنگام دورى از ذات حق و بسته شدن درهاى فيض الهى به روى خلق، هر وقت ائمّه اطهار عليهم السلام را واسطه قرار داده‌ايم و متوسّل به آنها شده‌ايم، به ميزانى كه در آن وقت،-