دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٤٤ - ٢ - ١ اقتصادى

گاه، نامه‌هاى شيعيان از طريق پيك سيّار، جمع‌آورى و به مركز نهاد وكالت (يعنى بغداد) منتقل مى‌شد.

شيوه نامه‌نگارى (مكاتبه) از دوره امام صادق عليه السلام آغاز شد و به مرور زمان، رواج يافت و در دوره غيبت صغرا به تنها شيوه ارتباط ميان امام و مردم تبديل شد. از اين رو، نسبت تعداد مكاتبات امامان عليهم السلام در مقايسه با مجموع احاديث آنان، به مرور زمان افزايش يافت و در دوره غيبت صغرا به بالاترين حد خود رسيد.

مهم‌ترين حوزه‌هاى انجام وظيفه نهاد وكالت را مى‌توان اين گونه برشمرد:

٢- ١. اقتصادى‌

به سبب رفاه اقتصادىِ پديد آمده در جامعه، واجبات مالىِ شيعيان در اين دوره فراوان شده بود. افزون بر آن، مواردى همچون: موقوفات، نذورات، صدقات، هدايا و تبرّعات نيز وجود داشت كه در مجموع، درآمد فراوانى محسوب مى‌شد.

از جهت ديگر، ناحيه امامت براى تأمين هزينه خود، رفع نياز نيازمندان شيعه، خانواده شهدا، هويت‌بخشى به نظام شيعه و ... مخارج فراوانى داشت كه از طريق جمع‌آورى اموال به دست آمده، آن را تأمين مى‌كرد. نهاد وكالت، وظيفه جمع‌آورى اموال از مناطق مختلف را به عهده داشت و به دستور امام عليه السلام آنها را در موارد تعيين شده، هزينه مى‌كرد.

در نامه امام حسن عسكرى عليه السلام به شيعيان نيشابور آمده است:

هر فرد از شيعيان ما در آن ناحيه كه از انحراف به دور و طالب حق است، حقوق ما را به ابراهيم بن عبده بپردازد و او نيز به رازى [وكيل رى و سرپرست وكلاى شرق ايران‌] يا به كسى كه او معيّن مى‌كند، تحويل دهد.[١]

در توقيع صادره خطاب به نماينده امام عليه السلام در نيشابور، در باره تحويل اموال به‌

[١]. رجال الكشّى: ج ٢ ص ٨٤٧ ش ١٠٨٨.