دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٤٥ - ٢ - ١ اقتصادى

مسئول نهاد وكالت آمده است:

فَلا تَخرُجَنَّ مِنَ البَلدَةِ حَتّى‌ تَلقَى العَمرِيَّ رَضِيَ اللَّهُ عَنهُ بِرِضايَ عَنهُ، وتُسَلِّمُ عَلَيهِ وتَعرِفُهُ ويَعرِفُكَ، فَإِنَّهُ الطّاهِرُ الأَمينُ العَفيفُ القَريبُ مِنّا وإلَينا.[١]

از شهر بيرون نرو تا عَمرى را ببينى- كه خدا به خاطر خشنودى‌ام از وى، از او خشنود باشد- و بر او سلام بده و او را بشناس و او تو را بشناسد، كه وى پاك و امين و عفيف و به ما نزديك و نزد ما عزيز است. پس هر چه براى ما از هر كجا مى‌آورند، تا پايان عمرش، به او برسانيد تا او به ما برساند.

با توجّه به اين رويكرد بود كه برخى از تجار قم، مستقيماً اموال خود را به سفير دوم (يعنى محمّد بن عثمان) تحويل دادند.[٢]

اموال تحويلى به نهاد وكالت، گاه واجبات مالى بود، همان گونه امام جواد عليه السلام در نامه‌اى به على بن مهزيار- وكيل ايشان در اهواز- دستور اخذ خمس در سال ٢٢٠ هجرى را به او ابلاغ مى‌نمايد.[٣]

جمع‌آورى درآمد موقوفات ناحيه امامت در نواحى مختلف نيز بر عهده نهاد وكالت بود. احمد بن اسحاق اشعرى در عصر امام عسكرى عليه السلام، وكيل موقوفات در قم بوده است.[٤] صالح بن محمّد بن سهل نيز در زمان امام جواد عليه السلام، وكيل وقف قم بوده است.[٥]

در كتاب تاريخ قم، تعداد متولّيان موقوفات در قم را حدود چهل نفر ذكر كرده است.[٦] در گزارش رجال الكشّى از اعزام دو نماينده از سوى امام جواد عليه السلام به قم‌

[١]. ر. ك: ص ٣٢٨ ح ٦١٣.

[٢]. الغيبة، طوسى: ص ١٧٩.

[٣]. تهذيب الأحكام: ج ٤ ص ١٤١، الاستبصار: ج ٢ ص ٦١، وسائل الشيعة: ج ٦ ص ٣٤٩.

[٤]. ر. ك: تاريخ قم: ٢١١.

[٥]. الكافى: ج ١ ص ٥٤٨ ح ٢٧.

[٦]. تاريخ قم: ص ١٨( مقدمه).