دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٨٥ - ٣ امامان و خلافت عباسى

اين نظر همواره تحت نظارت شديد حكومت قرار داشت، به طورى كه بنا به نقلى، هفته‌اى دو بار مى‌بايست حضور خود در شهر را به دار الحكومه اطّلاع دهد.[١]

با وجود چنين شرايط سختى، در اين مدّت كوتاه، امام عليه السلام چند بار روانه زندان گرديد و در اين زندان‌ها كه در زمان حكومت معتز و مهتدى رخ دادند- نيز جاسوسان حكومتى در پى يافتن نكته‌اى از امام و يا ارتباط ايشان با شيعيان بودند تا اسباب گرفتارى بيشترى را براى ايشان فراهم سازند.[٢] حتّى معتز يك بار به حاجب خود دستور داد كه امام عليه السلام را به سمت كوفه برده و در بين راه از بين ببرد؛ امّا بركنارى او از خلافت و قتلش به دست امراى خود، مانع تحقّق اين توطئه شد.[٣]

مهتدى، خليفه متنسّك عبّاسى نيز قصد كشتن امام عليه السلام را داشت؛ ولى بر اساس گفته ابو هاشم جعفرى- كه از اصحاب امام و همراه ايشان در زندان بود-، با كشته شدن مهتدى، امام از مرگ رهايى يافت.[٤] امام عليه السلام خود نيز پس از رهايى از زندان مهتدى، در نامه‌اى به يكى از شيعيان، به اين مطلب، اشاره نموده است.[٥]

در سال ٢٥٩ هجرى، امام عليه السلام براى آخرين بار به دستور معتمد به زندان برده شد؛ ولى به زودى آزاد گرديد.[٦] ايشان در يكى از نامه‌هاى خود به يارانش، هدف عبّاسيان را از اين كارها، كُشتن خويش و قطع كردن نسل ايشان و سلسله امامت اعلام نموده است.[٧] سرانجام، امام عسكرى عليه السلام در سال ٢٦٠ هجرى در شهر سامرّا

[١]. الغيبة، طوسى: ص ٢١٥.

[٢]. الغيبة، طوسى: ص ٢٢٧، كشف الغمّة: ج ٣ ص ٢٠٥، حيات فكرى و سياسى، جعفريان: ص ٥٤٤.

[٣]. كشف الغمّة: ج ٣ ص ٢٠٦، المناقب، ابن شهرآشوب: ج ٤ ص ٤٣١.

[٤]. الغيبة، طوسى: ص ٢٠٥

[٥]. مهج الدعوات: ص ٣٢٩، بحار الأنوار: ج ٥٠ ص ٣١٤.

[٦]. الكافى: ج ١ ص ٥٠٨، الارشاد: ج ٢ ص ٣٢٩.

[٧]. كمال الدين: ص ٤٠٧.