دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٥٥ - ٤ - ٣ عدالت و وثاقت

داوود بن اسود، واسطه امام عسكرى عليه السلام براى رساندن برخى از نامه‌هاى عثمان بن سعيد بود؛ نامه‌هايى كه در قالبى چوبى جاسازى شده بود و او بدون آن كه از محتواى آن آگاه باشد، مأمور رساندن آنها بود. بر اثر بى‌احتياطى او، چوب حامل نامه‌ها شكسته و نامه‌ها بيرون ريخته شد و به سبب اين بى‌احتياطى، مورد مؤاخذه امام قرار گرفت.[١]

يادكرد كنايىِ نام امام عليه السلام در نوشته‌ها و گفته‌ها نيز گونه‌اى پنهانكارى و رازدارى شمرده مى‌شود. در نامه‌ها و حواله‌هاى‌مالى، از امام عليه السلام به عنوان «غريم» يعنى طلبكار ياد مى‌شد كه در نزد صاحبان و رابطان مالى، لقبى شناخته شده بود؛ ولى در نزد ديگران، بسيار عادى جلوه مى‌كرد.

اين شيوه سبب شد هنگامى كه دستگاه جاسوسى بنى عبّاس، براى شناسايى سازمان وكالت، جاسوسانى را به سراغ آنان فرستاد، آنان به راحتى از اين دام فرار كردند و توانستند نهاد وكالت را از آسيب جدّى، مصون دارند.

٤- ٣. عدالت و وثاقت‌

نمايندگى بى‌واسطه يا با واسطه امام عليه السلام در امور مالى، نيازمند اعتماد امام و عدالت و وثاقت شخص است بويژه در مورد كسانى كه نمايندگىِ منطقه‌اى را بر عهده داشتند.

همچنين رابط بودن بين امام و مردم و انتقال پرسش‌ها و پاسخ‌ها اقتضا مى‌كرد كه امام عليه السلام و مردم به اين نمايندگان اعتماد داشته باشد.

در برخى از دوره‌ها- كه گاه از آن با نام دوران «حيرت» ياد مى‌شود- تنها وثاقت افراد و نهاد وكالت بود كه مى‌توانست ريشه ترديدها را بزدايد و كار را سامان دهد.

برخى از وكيلان- همچون نايبان خاص- به صراحت از جانب امام عليه السلام توثيق شده‌اند.

«العَمرِيُّ وَابنُهُ ثِقَتانِ، فَما أدَّيا إلَيكَ عَنّي فَعَنّي يُؤَدّيانِ؛

عَمرى و فرزند او مورد اعتماد من‌

[١]. المناقب، ابن شهرآشوب: ج ٤ ص ٤٢٧- ٤٢٨.