دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٩٧ - ٣/ ٢ نعمت نهان و هدايت پنهان

٥٨٨. كمال الدين‌- با سندش به نقل از محمّد ازدى-: از سَرورم امام موسى كاظم عليه السلام در باره سخن خداى عز و جل «نعمت‌هاى ظاهرى و باطنى‌اش را بر شما ارزانى داشت» پرسيدم.

فرمود: «نعمت ظاهرى، امام آشكار است و نعمت باطنى، امام ناپيدا».

به ايشان گفتم: آيا ميان امامان، كسى ناپيدا مى‌شود؟

فرمود: «آرى، وجود مباركش از ديدگان مردم، ناپيدا مى‌شود؛ اما يادش از دل‌هاى مؤمنان نمى‌رود و او دوازدهمين امام از ما اهل بيت است».[١]

٥٨٩. الكافى‌- با سندش به نقل از ابو اسحاق سبيعى، از برخى از ياران مورد اعتماد امير مؤمنان عليه السلام-: امير مؤمنان عليه السلام اين سخنرانى را بر منبر كوفه انجام داد و نوشت شد: «بار خدايا! تو را ناگزير، حجّت‌هايى در زمينت بايد؛ حجّتى از پىِ حجّتى بر خلقت، كه آنان را به دين تو رهبرى كنند و دانشِ تو را به آنان بياموزند تا پيروانِ دوستانت پراكنده نشوند؛ خواه اين حجّت، آشكار باشد و نافرمان‌روا، و خواه پنهان و در انتظار. اگر چه جسمش، در حال آتش‌بس مردم [با دشمن‌]، از آنان پنهان باشد، امّا دانش ديرين و منتشر آنان، از مردم، نهان نيست و آدابشان، در دل‌هاى مؤمنان، پا برجاست و به آنها عمل مى‌كنند».

ايشان در جاى ديگر اين سخنرانى مى‌فرمايد: «اينان چه اندك اند! به همين جهت است كه بساط دانش جمع مى‌شود، وقتى حاملانى نباشند كه آن را نگه دارند، و آن گونه كه از علما شنيده‌اند، روايتش كنند و دانش آنان را تصديق كنند. بار خدايا! من مى‌دانم كه بساط علم، يك‌پارچه برچيده نمى‌شود و مايه‌هاى آن، از ميان‌

[١]. كمال الدين: ص ٣٦٨ ح ٦( با سند حسن مثل صحيح)، الخرائج و الجرائح: ج ٣ ص ١١٦٥ ح ٦٤( با عبارت مشابه)، كفاية الأثر: ص ٢٦٦، الصراط المستقيم: ج ٢ ص ٢٢٩، بحار الأنوار: ج ٥١ ص ١٥٠ ح ٢. نيز، براى ديدن همه حديث، ر. ك: همين دانش‌نامه: ج ٢ ص ٣٠٠ ح ٣٩٤.