دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٣٠ - نيازمندى فيض الهى به واسطه
فرشتگان و روح القدس بر امام زمان فرود مىآيند و آنچه را از اين كارها نوشتهاند، به وى تحويل مىدهند.[١]
نيازمندى فيض الهى به واسطه
ممكن است گفته شود كه: فيض الهى چه نيازى به واسطه دارد؟ مگر خداوند نمىتواند بدون واسطه فيض ببخشد تا لازم باشد امام، در فيضبخشى او وساطت نمايد؟
پاسخ، اين است كه اين سخن، همانند آن است كه كسى بگويد: خداوند متعال، براى ايجاد حرارت و نور، چه نيازى به آفرينش خورشيد دارد؟ مگر نمىتواند بدون خورشيد، نور و حرارت توليد كند؟ براى پرورش گياهان چه نياز به نور خورشيد و تغذيه خاك دارد؟ و براى بقاى نسل، چه نيازى به آفرينش همسر دارد؟
و ...
پاسخ همه اين پرسشها، يكى است و آن، اين كه: سنّت ثابت الهى در آفرينش جهان، اين است كه هر پديدهاى از طريق مجراى طبيعى خود، تحقّق يابد؛ چرا كه خداوند، امتناع دارد كه امور عالم را جارى كند، مگر از طريق واسطهها.[٢]
اصولًا پذيرش قانون علّيت، به معناى آن است كه فيضبخشى، از طريق اسباب و علل آن است. بنا بر اين، واسطه شدن انسان كامل در فيضبخشى خداوند متعال، نه تنها هيچ مشكل عقلى ندارد، بلكه به عكس كاملًا منطبق با مبانى عقلى است.
[١]. براى آگاهى با ساير احاديثى كه بر اين معنا دلالت دارند، ر. ك: ماه خدا: ج ٢ ص ٧٥٤( بخش چهارم: شب قدر: فصل اوّل/ اختصاص آن به پيشوايان).
[٢]. امام صادق عليه السلام مىفرمايد:
« أَبَى اللَّهُ يُجرِى الأشياءَ إلّابِالأسبابِ؛ خداوند امور را جز از طريق اسبابش به انجام نمىرساند»( الكافى: ج ١ ص ١٨٣ ح ٧).