دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩٠ - ٣ - ٢ فتنه و يأس

هان! او غيبتى دارد كه نادانان در آن حيران مى‌مانند و باطل‌گرايان، در آن هلاك مى‌گردند و وقت‌گذاران [براى ظهورش‌] دروغ مى‌گويند.

٣- ٢. فتنه و يأس‌

توصيف دوران غيبت به روزگار فتنه و يأس، بخش ديگرى از آماده‌سازى شيعه براى فهم آسيب‌هاى غيبت و گذار از اين دوران سخت است.

فتنه يا همان فضاى شبهه‌آلود، در روزگار غيبت امام عصر عليه السلام بسيارى از مردم را از گزينش راه درست و انتخاب راهبر حقيقى، باز مى‌دارد و يأس موجب مى‌شود كه روح انتظار، از جامعه رخت بر بندد. و راهبرد رويارويى با آن، روشنگرى و دميدن روح اميدوارى است. امام باقر عليه السلام مى‌فرمايد:

وَ قالَ النّاسُ: ماتَ القائِمُ أو هَلَكَ، بِأَىِّ وادٍ سَلَكَ، وقالَ الطّالِبُ: أنّى‌ يَكونُ ذلِكَ وَ قَد بُلِيَت عِظامُهُ، فَعِندَ ذلِكَ فَارجوهُ.[١]

و مردم مى‌گويند: قائم مُرد يا هلاك شد و معلوم نيست كجا رفته است، و آن كه در پى اوست، مى‌گويد: كِى قيام مى‌كند؟ استخوان‌هايش نيز فرسوده شده است. پس اين هنگام، به او اميدوار باشيد.

گفتنى است كه امام صادق عليه السلام، امام كاظم عليه السلام و امام عسكرى عليه السلام نيز اين حيرت را پيشگويى كرده‌اند[٢] و از افتادن به وادى حيرت و هلاكت، بر حذر داشته‌اند. اين هشدارهاى به هنگام، بسيارى از باورمندان به نظام امامت را در مواجهه با پديده غيبت، هوشيار و در رويارويى با جريان‌هاى انحرافى و شكّاكان، آماده ساخت.

كلينى، احاديثى را كه آسيب يأس و فتنه را در اين روزگار تذكّر داده‌اند، در كتاب الكافى آورده است.[٣]

[١]. ر. ك: ص ١١٤ ح ٥١٣.

[٢]. ر. ك: ص ١١٤ ح ٥١٤ و ص ١١٦ ح ٥١٨ و ص ١٢١ ح ٥٢٣.

[٣]. ر. ك: الكافى: ج ١ ص ٣٦٩( باب التمحيص و الامتحان).