دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٨٥ - ٢ - ٣ دو بخشى و طولانى بودن غيبت

ايشان و مراد از پنجم، نسل پنجم از ايشان است.

پس از امام كاظم عليه السلام، امام رضا عليه السلام يك نسل جلوتر مى‌آيد و در معرفى قائم مى‌فرمايد:

ذاكَ الرّابِعُ مِن وُلدى، يُغَيِّبُهُ اللَّهُ فى سِترِهِ ما شاءَ.[١]

او چهارمين نفر از نسل من است. خداوند، او را در پرده غيب خود، هر اندازه بخواهد، نگاه مى‌دارد.

امام جواد عليه السلام و امام هادى عليه السلام نيز هر يك به ترتيب، او را سومين و دومين نسل خود بر مى‌شمرند[٢] و در آخرين حلقه، امام حسن عسكرى عليه السلام قائم را فرزند خود مى‌خواند و به غيبتش اشاره مى‌كند.

امام عسكرى عليه السلام همچنين سال ٢٦٠ هجرى را آغاز اختلاف شيعه خوانده‌[٣] و در سخنى ديگر، اين اختلاف را در باره جانشين خود دانسته است.[٤] از اين رو، بسيارى از شيعيان مى‌توانستند با كنار هم نهادن اين دو سخن، شروع غيبت را حدس بزنند.

٢- ٣. دو بخشى و طولانى بودن غيبت‌

از ديگر اقدامات علمى امامان عليهم السلام براى كاستن از غرابت و جلوگيرى از انحرافات اعتقادى و نااميدى شيعيان، آگاهى‌بخشى آنان در باره شكل و دوره زمانى غيبت است. آنان افزون بر تعيين سرآغاز غيبت، چگونگى آن را نيز توضيح داده و بيان داشته‌اند كه غيبت امام به صورت محدود شروع مى‌شود؛[٥] امّا در آن حد نمى‌ماند و

[١]. ر. ك: ص ١١٩( خبر دادن امام رضا عليه السلام از غيبت امام مهدى عليه السلام).

[٢]. ر. ك: ص ١٢١( خبر دادن امام جواد عليه السلام از غيبت امام مهدى عليه السلام) و ص ١٢٣( خبر دادن امام هادى عليه السلام ازغيبت امام مهدى عليه السلام).

[٣]. كمال الدين: ص ٤٠٨ ح ٦.

[٤]. ر. ك: ج ٢ ص ٥٥( بخش يكم/ فصل چهارم/ نهى از انكار امامت امام قائم عليه السلام).

[٥]. ر. ك: ص ١١٥( خبر دادن امام صادق عليه السلام از غيبت امام مهدى عليه السلام) و ص ١٢٧( دو غيبت كوتاه و بلند دارد) و ....